Als het altijd zomer is


‘Het is altijd lente in de ogen van de tandartsassistente’, zong Peter Koning in 1995. Het deuntje roept het blije gevoel op dat de eerste lentezon bij ons teweeg brengt. Na de winter vinden we het altijd fijn dat de zomer zich weer aandient. Dit geldt in het bijzonder voor landen, die wat verder van de evenaar liggen. Dit seizoenspatroon is een natuurlijk verschijnsel voor het in balans houden van de natuur. Zonder winter geen zomer. Maar over de herfst ken ik geen blije liedjes.

Ook de economie kent een cyclus van op- en neergang. In de Verenigde Staten wordt die sinds 1854 officieel bijgehouden door het Business Cycle Dating Committee van het National Bureau of Economic Research (NBER). De langste periode van economische expansie was van april 1991 tot maart 2001 en telde 120 maanden. De laatste recessie eindigde in juli 2009 en de huidige groeifase telt inmiddels 117 maanden. 

Economen en beleggers willen recessies graag voorspellen, en het liefst vermijden. Daarom duiken we in de details en cijfers en worden economische indicatoren elke maand of kwartaal scherp geanalyseerd. Maar het grote plaatje raakt daarbij uit beeld. Dat laat namelijk een interessante verschuiving zien. In de eerste 100 jaar van de NBER-cijfers werden recessies vooral door een tegenvallende vraag uit de economie ingeleid. Echter, vanaf de afschaffing van de gouden standaard zijn alle recessies begonnen en versterkt in de financiële sector. De laatste drie waren de spaar- en kredietcrisis, de internetzeepbel en – opnieuw - de kredietcrisis. Deze Amerikaanse recessies hadden allemaal wereldwijde impact en de laatste was de langste en diepste sinds de Grote Depressie van 1929.  

De wereldwijde klimaatverandering wordt in de VS vanaf 1880 bijgehouden door de National Oceanic and Atmosphere Administration (NOOA). Tot 1976 wisselden koudere en warmere jaren elkaar af. Maar vanaf 1976 is geen enkel jaar meer kouder geweest dan het gemiddelde van de vorige eeuw en de laatste tijd worden jaarlijks nieuwe warmterecords geboekt. 

Economische expansie

Het is vrijwel zeker dat we in augustus de langste economische expansie ooit kunnen vieren. Dit is vooral te danken aan het ruime monetaire beleid van lage rentes en gigantische opkoopprogramma’s. Toen vorig jaar de Amerikaanse centrale bank aangaf de rente verder te willen verhogen, reageerden financiële markten als door een bij gestoken. Mede door die scherp negatieve reactie van beleggers hebben monetaire autoriteiten hun verkrappende beleid inmiddels weer bijgesteld en schijnt de zon weer volop op de beurzen. Dankzij een Amerikaanse president die zichzelf graag in het zonnetje zet, lijkt het nooit meer winter te mogen worden. 

Met ongeremde geldcreatie weten we recessies en beurscorrecties te beteugelen. Op hetzelfde moment vormt klimaatverandering een bedreiging voor de leefbaarheid van onze planeet. Door de versnellende opwarming van de aarde lijkt de wens dat het altijd zomer blijft nog deze eeuw gerealiseerd te worden. Maar of we tegen die tijd nog zo blij worden van het deuntje bij de tandarts…

Arnold Gast is een professionele belegger. Hij was onder meer CIO bij Actiam en Head of Credits bij Delta Lloyd Asset Management. Hij schrijft dit artikel op persoonlijke titel.