Instrument voor de speculant


Passief beleggen door middel van indexfondsen of ETF’s heeft grote voordelen, met name door de lage kosten en de spreiding over de volle breedte van een index. In de praktijk is er echter een oerwoud aan passieve instrumenten. Passief beleggen biedt veel actieve keuzes: welke index kies je, bij welke aanbieder, en wanneer stap je in en uit?

Door gebruik te maken van een wereldwijde breed gespreide aandelenindex en een dito obligatie-index, kun je op een eenvoudige manier een behoorlijk robuuste beleggingsportefeuille maken. Daarbij is het handig om gebruik te maken van een buy-and-hold strategie of in ieder geval niet te veel herbalanceren. 

Daarnaast is het mogelijk om met behulp van ETF’s een groot aantal thema’s, sectoren en regio’s te bespelen. Een bekend thema is beleggen door middel van ETF’s in Emerging Markets. De omvang van ETF’s in Emerging Markets is in de afgelopen 10 jaar verviervoudigd. Het IMF waarschuwde onlangs voor de destabiliserende effecten van deze ETF-beleggingen. Zij stelt dat vermogens die via ETF’s in Emerging Markets worden belegd afkomstig zijn van ongeduldige beleggers.  

Dergelijke kapitaalstromen zijn vooral gedreven door sentiment. Met een ETF is het erg gemakkelijk geworden om vermogen van het ene land naar het andere land over te hevelen. Wat echter bijzonder is dat het sentiment voor Emerging Markets ook sterk gedreven lijkt door factoren, die op zich niets te maken hebben met het specifieke land. Het IMF laat bijvoorbeeld zien dat de VIX, de index van impliciete volatiliteit in een mandje van opties op Amerikaanse aandelen, een sterke impact heeft op kapitaalstromen naar Emerging Markets.  

Schok in de VIX 

Een plotselinge schok in de VIX - omdat bij voorbeeld de onderhandeling over een cruciaal handelsakkoord mislukt - kan vervolgens leidden tot een verkoopgolf onder Amerikaanse beleggers, die hun vermogen dichter bij huis willen beleggen. De uitstroom van Amerikaanse beleggers leidt tot druk op de koersen, een negatieve kapitaalstroom voor het land in kwestie en uiteindelijk tot een lagere performance voor de uitstappende belegger. Op deze wijze is een deel van de ETF’s verworden tot een instrument voor de speculant. Vaak zie je bij deze ETF’s dat de beleggers een negatieve timing hebben.  

Dit beleggingsgedrag - gespeend van enige analyse of informatie - wordt in de wetenschappelijke literatuur ook wel noise trading genoemd. Naarmate er meer noise traders op een markt aanwezig zijn, worden rendementen op deze markten volatieler. Indien er maar genoeg noise traders zijn, is het ook mogelijk dat prijzen voor langere tijd van hun onderliggende fundamentele waarde gaan afwijken. Dit is nadelig voor de werking van de aandelenmarkt als mechanisme om kapitaal naar de beste investeringsmogelijkheden te brengen, maar ook voor serieuze beleggers die nu een onnodige hoge volatiliteit ervaren. Noise traders bieden uiteraard wel weer mogelijkheden voor de actieve belegger, die met geduld op basis van fundamentele analyse te werk gaat.  

Auke Plantinga is universitair hoofddocent aan de rijksuniversiteit Groningen