Moderne monetaire theorie


Een beetje een column voor liefhebbers wellicht: deze keer een stukje over de moderne monetaire theorie. Toch wil ik hier graag over schrijven, omdat ik steeds meer artikelen over dit onderwerp zie verschijnen.

Ik wil voorkomen dat wanneer iemand er op een feestje of elders onverhoeds met u over begint, u met uw mond vol tanden staat. Daarnaast verwacht ik dat beleggers de komende jaren ook door deze theorie beïnvloed worden in hun denken en gedrag.

Spaaroverschot remt groei en inflatie

De moderne monetaire theorie stelt in het kort, dat de overheid vrijwel onbeperkt kapitaal kan lenen (obligaties kan uitgeven), met als enige beperkingen een oplopende inflatie of zelf opgelegde normen. De reden dat deze theorie de laatste tijd vaker wordt aangehaald door economen, is dat de economische groei en vooral ook de inflatie maar niet echt willen stijgen. Dit, ondanks hervormingen, het extreem ‘ruime’ (dus stimulerende) monetaire beleid en in Japan en de Verenigde Staten ook overheidsstimulering.

De oorzaak is dat er in grote delen van de wereld een spaaroverschot is. Volgens de aanhangers van de moderne monetaire theorie is het dan juist gunstig als de overheid dat spaaroverschot opvangt door extra schulden aan te gaan. Het idee is dat ze op deze manier een ‘deflatoire spiraal’ (ongunstige neerwaartse prijsontwikkeling) voorkomt en er tegelijkertijd meer staatsobligaties voor beleggers beschikbaar komen. En daar is duidelijk een markt voor. Denk alleen al aan alle pensioenfondsen die graag stabiele, regelmatige inkomsten willen ontvangen.

Rente blijft laag

Ik ben er nog niet helemaal uit wat ik van de theorie moet vinden. Ik denk wel dat de belangstelling voor de theorie betekent, dat ook de politiek dit ontdekt. En dat er de komende jaren, zeker in fases met zwakkere economische groei (of recessie) wat makkelijker geld uitgegeven wordt door overheden. Ook als hier geen directe belastinginkomsten tegenover staan.

Ik denk dat beleggers, inmiddels ook bekend met deze theorie, dit in eerste instantie zullen accepteren zonder dat ze een hogere rente vragen. De rente blijft dus voorlopig wel laag, ook als meer overheden gebruik gaan maken van deze herontdekte manier om groei en inflatie aan te jagen en hun normen iets laten varen.

Wellicht bent u geïnteresseerd geraakt en bent u straks die ‘liefhebber’, die het onderwerp aanzwengelt op een feestje of bij een andere gelegenheid. U heeft dan al een kleine inleiding om te filosoferen hoe het uitpakt. En hoe het afloopt met de moderne monetaire theorie.

Bob is hoofd van het Investment Office en eindverantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van ING voor Nederlandse klanten.