En toen was er weekend


Tijdens de feestdagen heeft u vast nagedacht over waarvoor u op deze aarde bent. Is al dat werken wel zaligmakend of moet ik niet nog meer tijd doorbrengen met mijn geliefden? Econoom John Maynard Keynes voorspelde een 15-urige werkweek in 2020. Dat hebben we niet gehaald, maar we mogen al blij zijn dat we een tweedaags weekend hebben.

Keynes deed zijn voorspelling van een 15-urige werkweek in 1930. Mensen zouden kiezen voor meer vrije tijd, aangezien hun materiële behoeften zijn vervuld. Hierdoor zou de economie instorten, maar daar zouden we ook wel weer een oplossing voor vinden.

In ontwikkelde landen zou de levensstandaard 4 tot 8 keer zo hoog zijn en zou er derhalve gekozen worden voor meer vrije tijd.

40 uur

De gemiddelde werkweek duurt 40 uur. Gewoon, omdat we dat allemaal zo doen. Maar is dat ook de tijd die we nodig hebben? Onderzoek wijst uit dat we gemiddeld maar 45 procent van onze tijd besteden aan primaire taken, die samenhangen met onze functie. Dat is even schrikken. De rest van de tijd weet de werknemer in te kleden met bilaterale overleggen, meetings, brainstormsessies of sociaal surfen op het wereldwijde web.

Maar het was nog erger. Voorheen werkten we nog veel meer. Ongeveer 100 jaar geleden werkte de gemiddelde werknemer 10 uur per dag voor 6 dagen in de week. Op zondag ging men vervolgens naar de kerk en zo was de week weer gevuld. Heel veel tijd om uit te rusten, was er dus niet bij.

Gelukkig telt het huidige moderne weekend een volle twee dagen. Hoe dat tot stand is gekomen? Doordat twee groepen hiervoor hebben gestreden. De eerste groep zal u niet verbazen: de vakbonden. De andere groep ligt iets minder voor de hand, namelijk een Joodse beweging. Die pleitte voor een vrije zaterdag om naar de tempel te kunnen gaan.

Henry Ford

Zoals vaak moet er één de eerste zijn. Dat was Henry Ford, oprichter van Ford Motor Company. In 1926 gaf hij al zijn werknemers twee dagen per week vrij. Overwerkte werknemers waren minder productief en door ze meer vrije tijd te geven, gaf dit de werknemers de gelegenheid om zijn producten te kopen. Uiteindelijk heeft Henry Ford het dus voor zichzelf gedaan, maar zijn actie had een gunstig effect. Velen volgden zijn voorbeeld.

Doordat de technologie verbeterde en productiviteit steeg, kwam Keynes dus tot de stevige voorspelling van een 15-urige werkweek. Maar het heeft niet zo mogen zijn en dat heeft zijn impact. Het maken van overuren zorgt voor meer fouten in het productieproces en er wordt ook wel beweerd dat we dommer worden door langer te werken.

Een jaarwisseling is weer een mooi moment om hier bij stil te staan. Ik wens iedereen dan ook een kortere werkweek in het nieuwe jaar. Niet alleen voor uw welzijn, maar voor het hele kapitalistische systeem.

Camiel van Roosmalen is verantwoordelijk voor Institutioneel Vermogensbeheer binnen OHV Vermogensbeheer.