Verstand van beleggen is (geen) apekool!


Was het allemaal maar zo simpel als columnisten ons dagelijks in hun bijdragen proberen voor te spiegelen. Neem Peter de Waard, net als ik inmiddels een veteraan in de financiële journalistiek. ‘Verstand van beleggen is apekool’, schreef hij afgelopen week in een column in De Volkskrant. Ik kroop meteen in de pen.

Maar de opinieredactie van VK laat mij weten dat zij het 'zeer op prijs stelt dat u ons uw mening laat weten. Wij plaatsen uw opiniestuk echter niet, ook omdat het voor onze opiniepagina's net te specialistisch is' - wel dan maar voor het Fondsnieuws-publiek voor wie het best wel een beetje spicy mag zijn. ;-)

Aanleiding voor zijn column is de mededeling dat APG, de pensioenbelegger van pensioenfonds ABP, nu ook passief gaat beleggen. APG belegde tot dusver alleen actief, maar dat voegt volgens De Waard niks toe. Een aap, zelfs al die geblinddoekt is, doet het nog beter dan dure, hoogopgeleide experts. Stock picking is dan ook een “bullshitjob”. Koop gewoon een tracker op een index en kijk er niet meer naar om, is kort gezegd het advies van De Waard. Hij voegt er concluderend aan toe dat die drieduizend medewerkers van APG niet meer nodig zijn – één primatoloog kan volgens hem bij de pensioenbelegger de was doen.

ETF's? Inderdaad, a no brainer 

Het is waar: het werd tijd dat APG ook indexoplossingen ging aanbieden, want dat is waar institutionele klanten al lang om vragen; het product kost namelijk minder en het biedt vrijwel altijd ten minste een vergelijkbaar en/of hoger rendement.  Maar het is natuurlijk de spreekwoordelijke marktkoopman in de columnist die hier in een handvol woorden zijn waar probeert te verkopen. Beleggen is wel degelijk een vak en dat geldt helemaal voor specialisten die geacht worden lange termijn waarde toe te voegen voor de 3 miljoen deelnemers van ABP.

Sterker nog, de verwijzing naar een boek uit 1973 (Burton Malkiel: A Random Walk Down Wall Street) om zijn argumenten kracht bij te zetten, zoals De Waard doet, is natuurlijk lachwekkend. De wereld van nu is compleet anders en véél complexer geworden. Kon je in 1973 een goed renderende portefeuille voor klanten bouwen met een combinatie van obligaties, aandelen, vastgoed en een plukje cash, nu moet je in alle hoeken en gaten van de aardkloot zoeken om voor deelnemers van een pensioenfonds nog een redelijk pensioen te bewerkstelligen.

Overheid perst lucht uit markt

Kijk u maar even mee: de rente wordt door centrale banken als de ECB gemanipuleerd en bewust laag gehouden om te voorkomen dat lidstaten van de eurozone onder de extreem hoge schuldenbergen imploderen. Pensioenfondsen en andere institutionele beleggers struinen daarom inderdaad de aardbol af in hun search for yield. Zo zijn ze al lang uitgeweken naar bedrijfsobligaties, zoals credits, maar die categorie biedt niet langer “high yield”, maar “low yield”, dat wil zeggen rendementen die zelfs onder het door de ECB aangewakkerde inflatieniveau liggen. Kortom, als uw pensioenbelegger niet bij de les is, dan smelt uw spaar – en pensioengeld als sneeuw voor de zon.

Want publieke markten zijn het schouwtoneel geworden van de lange arm van overheden, die via hun secondanten – centrale banken en toezichthouders – overal de lucht uit de markt drukken. Blijft over private markten die (nog) minder zwaar gereguleerd worden. Ze kennen weliswaar aanzienlijke liquiditeitsrisico, maar voor pensioenfondsen en andere langere termijnbeleggers is dat minder van belang; tijd is immers de belangrijkste vriend van een pensioenfonds. Die private markten, waar relatief hoge rendementen worden geboekt, zijn doorgaans niet of slechts beperkt toegankelijk voor particuliere beleggers. En die zitten nu juist massaal opgesloten in die publieke marktplaatsen waar autoriteiten met hun beleid de lucht uit persen. Een crash is een kwestie van tijd.

APG voegt wel degelijk iets toe 

Tegen die achtergrond doen alsof APG zou kunnen volstaan met het beleggen van een pot van meer dan 500 miljard euro in passieve producten die indices op de publieke markten volgen, is natuurlijk een gotspe. Pensioenbeleggen gaat helemaal niet over actief versus passief beleggen. Dat is slechts een relatief eenvoudige discussie over "building blocks". De kern van het werk gaat over asset allocatie, portefeuille constructies en over rente-, krediet-, markt-, en klimaatrisico’s.

Daarnaast gaat het over het vinden van lucratieve alternatieve beleggingen, zoals private equity, infrastructuur en hypotheken, die een stabiel rendement kennen en een relatief beperkt risico hebben. Ja, om tot die veelgevraagde assets toegang te krijgen moet je lokaal aanwezig zijn, zodat je deuren kunt openen die voor anderen gesloten blijven. APG levert daarmee wel degelijk toegevoegde waarde, één die een primatoloog, laat staan een financieel journalist, beslist niet kan bieden.

Cees van Lotringen is hoofdredacteur van Fondsnieuws.