Hierom blijft de rente nog heel lang laag


Persconferenties van Fed-voorzitter Jay Powell zijn veel interessanter dan die van de ECB-president Christine Lagarde. En ook dan die van Mario Draghi voorheen. Ik weet niet wat het is met de ECB, maar bij die persconferenties heb ik altijd het idee dat er veel ontwijkende antwoorden worden gegeven en dat het er vooral om gaat elke kritiek te pareren die in een vraag besloten zit.

De ECB schiet heel snel in het defensief. 

Wanneer Powell zijn openingsopmerkingen voorleest van de autocue is hij nog wat ongemakkelijk. Maar als de journalisten vragen stellen, komt hij in zijn element. Hij oogt dan ontspannen en begripvol. Powell staat ver boven de materie, wat bij Lagarde - met alle respect - minder het geval is, al groeit Lagarde geleidelijk in haar rol.

Het mooie van de antwoorden van Powell is dat hij probeert uit te leggen hoe de economie werkt, hoe het monetaire beleid en het begrotingsbeleid invloed hebben etc. Tegelijkertijd kent hij zijn plaats en die van de Fed, stelt zich daardoor bescheiden op, leest politici niet op hooghartige toon de les en stelt zich kwetsbaar op door erop te wijzen dat hij de toekomst ook niet feilloos kan voorspellen. 

Geïnspireerd door Black Lives Matter vroeg een journalist tijdens de persconferentie van de afgelopen week wat de Fed denkt te doen aan ongelijkheid en in het bijzonder wat de Fed gaat doen om het lot van zwarten te verbeteren. Powell had al opgemerkt dat de laagstopgeleiden en (dus) laagstbetaalden onevenredig zwaar zijn getroffen door deze crisis.

Ook wees hij erop dat inkomensverschillen in de VS de laatste 40 jaar zijn toegenomen en dat de sociale mobiliteit is afgenomen, terwijl dat in andere landen veel minder of helemaal niet het geval is, zoals bijvoorbeeld in ons land. De werkloosheid onder zwarten bedroeg in juni 15,4 procent, die voor blanken 10,1 procent. Een jaar geleden was dat 6,0 procent, respectievelijk 3,3 procent.

De Yellen-strategie

Onder de vorige Fed-voorzitter, Janet Yellen, is het idee gegroeid dat de inkomens en werkgelegenheid van de laagopgeleiden kunnen worden geholpen door de arbeidsmarkt heel krap (red hot) te laten worden. Pas bij een nagenoeg overspannen arbeidsmarkt zouden de kansen van laagopgeleiden en laagbetaalden fundamenteel toenemen. Het probleem is echter dat inflatie dan meestal de kop opsteekt en dat de Fed dan op de rem moet gaan staan.

Voorafgaand aan de coronacrisis bleef de inflatie echter als vanzelf laag, hoefde de Fed nauwelijks te verkrappen en bleek de strategie van Yellen te werken. De werkloosheid daalde tot een ongekend laag niveau. Lage inkomens stegen sneller terwijl de werkloosheid onder laagopgeleiden juist wat sneller afnam.

Dat lijkt nu ook het plan, maar het gaat wel even duren voordat de arbeidsmarkt weer krap is. Het betekent dat de Fed het beleid nog heel lang, we praten echt over jaren, zeer ruim en de rente dus heel laag zal houden.

Uitdagingen van het Fed-beleid

De vraag die ik opwerp, is of de inflatie ook in de komende opgaande fase min of meer vanzelf laag blijft. Economen hebben zich de afgelopen jaren best wel verbaasd over de combinatie van een steeds maar krapper wordende arbeidsmarkt en het uitblijven van inflatie. Het wijkt immers af van patronen die we in het verleden hebben gezien en is in zekere zin toch een beetje een raadsel.

Ik vermoed dat de factoren die de inflatie voorafgaand aan de coronacrisis laag hielden, wat die dan ook precies waren, dat ook zullen doen in de komende opgaande fase. Dan kan de Yellen-strategie opnieuw gevolgd worden. Als ik mij echter vergis, dan wordt de Fed met een moeilijk dilemma geconfronteerd. Wat gaat dan zwaarder wegen: de prijsstabiliteit of Black Jobs Matter? En wat zijn voor beleggers de gevolgen van de keus die dan wordt gemaakt?

Han de Jong is voormalig hoofdeconoom van ABN Amro. Hij schrijft wekelijks voor Fondsnieuws over economie en markten. Meer informatie over zijn visie kunt u lezen op Crystal Clear Economics.