Influencers inzetten tegen onnodige corona-schade 


Het aantal coronabesmettingen neemt weer toe. Mark Rutte, die eindelijk met vakantie mocht, wordt opgeroepen ons weer met een wekelijkse persconferentie scherp te houden. Het zou wel fijn zijn als daarbij een balans kan worden gevonden.

Mensen moeten voldoende respect voor het virus hebben, zodat ze zich aan de regels houden om het virus terug te dringen. Anderzijds moeten ze niet zo bang gemaakt worden dat ze geen geld meer uitgeven en de economie naar de knoppen gaat.

Rutte dus weer wekelijks op de buis? Heeft geen zin, zeggen anderen, want jongeren, die nu kennelijk verantwoordelijk zijn voor de meeste verspreiding van het virus, kijken geen televisie. Dus kwam het RIVM op het idee om jongeren te bereiken op social media via ‘influencers’.

Bij Op1 hadden ze afgelopen donderdag een groep influencers uitgenodigd om over dit plan te praten. Feike Sybesma, de speciale gezant voor de coronacrisis, zat ook aan tafel. Toen die door een van de presentatoren de meest invloedrijke persoon aan tafel werd genoemd, liet een van de influencers zich smalend ontvallen ‘ja, offline’. Daarmee was de toon gezet. De aanwezige influencers hebben allemaal minimaal 150.000 volgers, eentje zelfs meer dan 500.000. Dat is razend knap. Ik beschouw het al een groot succes als ik voor een commentaar op LinkedIn 20 ‘likes’ krijg en op mijn eigen site heb ik slechts 700 volgers.

'Invloed? Ja, alleen offline'

De influencers gingen er direct met gestrekt been in. Als prostitueebezoek is toegestaan en je pal naast elkaar moet zitten in een vliegtuig naar Athene, waarom moet je dan bij een wandeling op de Veluwe anderhalve meter afstand houden? Zo lang het beleid zulke inconsistenties bevat, voelde deze influencer er niets voor het RIVM te helpen. Een andere influencer zei dat wat het RIVM beweert ook maar een mening is. Hij had zijn ‘eigen waarheid’. En kennelijk moeten we die minstens zo serieus nemen als de mening van het RIVM. Nu trekken wel meer mensen visies van het RIVM in twijfel, maar bij iemand als Maurice de Hond weet je dat hij zich stevig in de statistieken heeft verdiept. Misschien heeft deze influencer dat ook wel, toch mist hij voor mij geloofwaardigheid.

Iedereen mag een eigen mening hebben, maar een opmerkelijk verschil met ‘vroeger’ dringt zich op. In de goede oude tijd ontwikkelde je een expertise en was dat de basis voor je geloofwaardigheid en hoeveel mensen je mening serieus namen. ‘Nu’ doe je wat aansprekende uitingen op social media, bouw je een groep volgers op en daarna is alles wat je zegt, ongeacht waarover, kennelijk een uiting van expertise.

Arrogant of juist verfrissend?

Ik ben een twijfelaar. Daar schaam ik me bepaald niet voor, want twijfel is een bron van kennis. Mensen die op elke vraag direct een antwoord hebben, moet je wantrouwen. Over de uitzending van Op1 twijfel ik ook. Enerzijds vond ik de houding van tenminste twee van de vier influencers stuitend. Wie denk je in hemelsnaam wel dat je bent, was een niet te onderdrukken gedachte. Anderzijds maakten ze wel een paar goede punten en was het verfrissend te zien dat ze niet van plan waren zomaar te zeggen wat de gevestigde orde wil horen.

Als ik nog eens goed naar de cijfers kijk, zie ik het aantal besmettingen inderdaad toenemen. Maar die aantallen worden niet gecorrigeerd voor het toegenomen aantal testen. Als je de besmettingen uitdrukt als percentage van de testen, dan is nauwelijks sprake van een toename. Ook het aantal ziekenhuisopnames en IC gevallen neemt amper toe en is nog altijd zeer laag. Zelfs bij mij roept dat de vraag op of de bijna-paniek die nu wordt gecreëerd terecht is. En hoe beïnvloedt het de economie?

Constante bangmakerij

Spaartegoeden van particulieren zijn de laatste maanden sterk gegroeid. Deels komt dat omdat geld uitgeven moeilijker is geweest, deels omdat mensen bang zijn en daardoor voorzichtig. Bedrijven zijn eveneens voorzichtig, de investeringen dalen sterk. Ook daar zal angst meespelen. Maar als de angst die ons nu weer wordt ingeboezemd in de media onterecht is, dan brengen we ook totaal onnodige schade toe aan onze economie. Wat kunnen we daaraan doen?

Die vier genoemde influencers zijn ongeschikt voor het RIVM. Misschien kunnen betere kandidaten worden gevonden, misschien ziet het RIVM van het plan af. Ik heb een ander plan. Laten we de vier influencers die in Op1 te gast waren toch inzetten. En dan niet om jongeren via social media te manen afstand te houden, maar om als vrije denkers via de ouderwetse media zoals de televisie de gevestigde orde kritisch te bevragen opdat die wordt gedwongen de constante bangmakerij beter te verantwoorden. Dat lijkt me een prima idee. Ik twijfel daar geen seconde aan.

Han de Jong is voormalig hoofdeconoom van ABN Amro. Hij schrijft wekelijks voor Fondsnieuws over economie en markten. Meer informatie over zijn visie kunt u lezen op Crystal Clear Economics.