Gooise Grazer


Lokaal gebrouwen bier wint terrein. Het bier in Moskou mag dan op zijn, maar hier is de Gooise Grazer volop verkrijgbaar. Dit Gooise bier gaat in tegen de groeiende macht van de industrieel brouwende multinationals. De opkomst van lokaal bier een voorbeeld van deglobalisering, het tegenovergestelde van globalisering.

Deglobalisering heeft een negatieve lading, doordat het staat voor protectionisme en krimpende wereldhandel. Maar de groeiende populariteit van lokaal bier laat zien dat er ook voordelen zitten aan deglobalisering.

Bier wordt wereldwijd al meer dan 10.000 jaar thuis gebrouwen, vaak door vrouwen. Bier is lange tijd een belangrijke voedingsbron geweest, een alternatief voor vervuild drinkwater. Het fermenteren van graan is een manier om de oogst langer te bewaren. Lokaal gebrouwen bier vervult ook een belangrijke sociale functie, het brengt mensen dichter bij elkaar. Het bier wordt lokaal eerlijk verdeeld, waardoor er ook controle is op overmatig alcoholgebruik. Volgens de oude Egyptenaren is bier zelfs een gift van de goden en heeft het een spirituele functie. Doordat lokaal bier wordt gemaakt van lokale ingrediënten, is de impact op de natuurlijke hulpbronnen relatief klein.

Sociale cohesie

In Afrika wordt nog altijd vier keer zo veel bier thuis gebrouwen als in commerciële brouwerijen. Vrouwen in Kenia en Oeganda krijgen hiermee veel sociale en economische invloed. Het is een manier om eigen inkomen te genereren waardoor ze respect krijgen binnen de lokale gemeenschap. Door westerse ontwikkelingswerkers wordt deze sociale functie vaak over het hoofd gezien. De westerlingen focussen op de gebrekkige hygiëne en de negatieve effecten voor de volksgezondheid. Met de voorkeur voor industrieel gebotteld bier verdwijnt die sociale cohesie.

Afrika is hierin niet uniek. In Zuid-Amerika is lokaal door vrouwen gebrouwen maisbier zeldzaam geworden door concurrentie van grote brouwerijen. Ook in Azië staat lokaal gebrouwen rijstbier onder druk, omdat consumenten de voorkeur geven aan gebotteld bier.

Reinheitsgebot

In 1516 werd in Beieren het Reinheitsgebot ingevoerd. Deze wet werd in 1987 ingetrokken door een uitspraak van het Europese Hof. De wet werd gezien als een protectionistische maatregel om de Duitse biermarkt te beschermen. De wet heeft er wel aan bijgedragen dat Duitsland nu één van de grootste biermarkten ter wereld is, met een volstrekt unieke biercultuur en een eigen identiteit.

De opkomst van lokaal gebrouwen bier gaat dus niet alleen over smaak, maar ook over de hernieuwde behoefte aan lokale identiteit. Een bedreiging en tegelijkertijd een grote uitdaging voor beursgenoteerde multinationals om in die behoefte aan ‘lokaal en dichtbij’ te voorzien. De technologie die globalisering mogelijk heeft gemaakt, kan nu ook ingezet worden om lokaal producten op maat te produceren. Dankzij de kennis van het wereldwijde internet kan nu weer lokaal worden gebrouwen. Tijd voor de Gooise Grazer.

Han Dieperink is chief investment officer van Rabobank