Angst


In de afgelopen jaren zijn de zorgen in de markt over China duidelijk toegenomen. Deze zorgen gingen eerst vooral over groei. In de laatste maanden is de aandacht verschoven in de richting van het financiële systeem.

Kredietgroei in China is de afgelopen tien jaar excessief geweest, met een gemiddelde van 25 procent en met uitschieters tot boven de 40 procent.

Nu de berichten over slechte leningen en wanbetalingen blijven toenemen, groeit de twijfel in de markt over hoe de Chinese banken de huidige groeivertraging gaan doorkomen.

Dit is zichtbaar in de zwakke Chinese aandelenmarkt, dalende grondstoffenprijzen en zelfs in de renminbi die de afgelopen weken wat in waarde is gedaald. Al met al een logische markreactie op de combinatie van dalende groei en duidelijke tekenen van stress in het financiële systeem.

En toch wringt er iets. Hoewel er duidelijk een negatievere analyse gemaakt wordt door een grotere groep economen en strategen, is deze analyse nog altijd erg voorzichtig. Dus er zijn toenemende zorgen, maar ze blijven vrijblijvend.

Enorme risico's
Bijna niemand in de financiële wereld durft blijkbaar duidelijke conclusies te trekken, terwijl de risico’s enorm zijn. De meer dan zeventig procentpunten groei van de totale Chinese schuld als percentage van de economie in de laatste vijf jaar is ongekend. Het zal het financiële systeem onder grote druk zetten als de economie verder blijft vertragen.

Tegelijkertijd weet iedereen dat staatsbedrijven en lokale overheden tot over hun oren in de schuld zitten en dat herfinancieren steeds lastiger wordt. De provinciebesturen houden veel verliesgevende industrieën in leven, vooral in staal, cement en andere constructiematerialen.

Tevens zijn ze voor hun inkomsten afhankelijk van grondverkopen aan vastgoedontwikkelaars. En juist deze sector begint het in grote delen van China steeds moeilijker te krijgen door dalende prijzen als gevolg van tegenvallende verkopen en een nog steeds stijgend aanbod.

Steeds kortere leningen
Problemen om hun schuld te herfinancieren met nieuwe langlopende leningen heeft bedrijven en lokale overheden gedwongen steeds kortere leningen af te sluiten. De centrale overheid heeft hiertoe grote hoeveelheden nieuw geld in de economie gepompt. Dit begint nu zichtbaar te worden in de dalende waarde van de renminbi.

Een zwakkere renminbi kan de exportsector helpen, maar dit is een effect voor de lange termijn. Voorlopig is het veel belangrijker te kijken naar het risico van kapitaaluitstroom als gevolg van het verdwijnen van de vanzelfsprekendheid van een alsmaar sterker wordende wisselkoers.

Kapitaaluitstroom
Kapitaaluitstroom zal de druk op de bedrijven met de grootste financieringsbehoefte en daarmee ook de banken verder opvoeren.

Objectief gezien wordt het steeds moeilijker een scenario te schetsen waarin een kredietcrisis of een scherpe groeivertraging voorkomen kunnen worden. Dat er desondanks slechts een enkeling is die een crisis of een recessie voorspelt, kan verklaard worden door angst.

Angst voor de grootheid van de implicaties van het voorspellen van een Chinese crisis voor beleggingsportefeuilles. En angst voor de Chinese autoriteiten die niet gediend zijn van kritische economen die teveel afwijken van de partijlijn.

Maarten-Jan Bakkum is beleggingsstrateeg opkomende markten bij ING Investment Management.

De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.