Het Chinarisico


Sinds 2010 is China de belangrijkste reden geweest waarom opkomende markten achtergebleven zijn bij ontwikkelde markten. Na de gigantische kredietinjectie in de Chinese economie in 2008 en 2009, om de wereldkredietcrisis het hoofd te kunnen bieden, begon de groei te haperen in 2010.

De groeivertraging is tot op de dag van vandaag doorgegaan. In de eerste helft van dit jaar bedroeg de Chinese groei nog 6.8 procent. De lagere groei en de toenemende zorgen over de houdbaarheid van hoge groei in China hebben grondstoffenprijzen flink onder druk gezet de afgelopen jaren.

Dit heeft met name de belangrijkste grondstoffenexporteurs, zoals Brazilië en Rusland, flink teruggeworpen. In de afgelopen tien jaar is China voor veel opkomende landen de belangrijkste handelspartner geworden, niet alleen voor de grondstoffenexporteurs. De negatieve gevolgen van een stevige en langdurige groeivertraging in China voor de opkomende wereld kunnen moeilijk overschat worden.

Schuldenniveau
Behalve de directe negatieve impact van lagere Chinese groei op handelspartners van China is er nog een andere complicatie voor de opkomende wereld. Sinds 2008, door de agressieve stimuleringsmaatregelen, is het schuldenniveau in de Chinese economie explosief gestegen.

Als percentage van BBP, is de Chinese schuld maar liefst 70 procentpunten gestegen de afgelopen vijf jaar. Dit is een ongekend harde stijging, die voor veel druk op het financiële systeem zorgt. Waar in een korte tijd heel veel nieuwe leningen worden uitgegeven, zal uiteindelijk een groot deel van die leningen nooit terugbetaald gaan worden.

In het verleden hebben we vaak voorbeelden hiervan gezien. De meest recente grote schuldencrisis in de opkomende wereld was in Rusland, in 2008, die ook voorafgegaan was door een snelle, excessieve stijging van de schuldquote.

Kans op kredietcrisis
Het grotere risico voor de Chinese bankensector door de explosieve kredietgroei sinds 2008 moet door beleggers worden verdisconteerd. Met andere woorden, het risico dat de Chinese groei op enig moment de komende jaren zal inklappen als gevolg van een kredietcrisis is significant. Dit verklaart voor een deel waarom opkomende markten zo onder druk hebben gestaan de laatste jaren.

Kapitaalstromen naar de opkomende wereld zijn geleidelijk opgedroogd de afgelopen twee jaar. Dit heeft te maken met de grotere onevenwichtigheden in veel opkomende landen. Ook met de verwachting dat de Amerikaanse centrale bank de geldpersen minder hard zal laten draaien de komende kwartalen. Maar zeker ook met het Chinarisico, dat duidelijk gestegen is.

Nu zijn de laatste weken wat positieve signalen uit China gekomen, dat de economische groei wat lijkt te herstellen. Een stabilisatie van groei zou goed nieuws zijn voor de opkomende markten; de zorgen over China waren tenslotte erg opgelopen de afgelopen kwartalen.

Het zou kunnen betekenen dat opkomende markten iets van hun verliezen kunnen goedmaken de komende tijd. Maar een paar kwartalen van iets betere groei veranderen de vooruitzichten voor de komende jaren nauwelijks. De groeivertraging zal doorgaan en het risico van een Chinese bankencrisis met grote gevolgen voor de gehele opkomende wereld blijft te groot om te negeren.

Maarten-Jan Bakkum is beleggingsstrateeg opkomende markten bij ING Investment Management.

De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.