Kredietcrisis 2.0?


Je leest de laatste tijd veel over de voorspelling van de volgende financieel-economische crisis, een soort van zelfvervullende voorspelling. Als iedereen waarschuwt dat een recessie aanstaande is, is het goed denkbaar dat bedrijven voorzichtiger worden met investeren, consumenten wachten met besteden en daardoor de werkloosheid weer gaat toenemen.

Vooraanstaande economen en wat Amerikaanse zakenbanken weten het zeker: de volgende crisis komt in 2020. Mijn ervaring is dat als iedereen het verwacht, het dikwijls niet gaat gebeuren. Vaak komt een crisis als een dief in de nacht. De laatste recessie, ook wel bekend als de kredietcrisis, zag bijna niemand aankomen.

Het zwaartepunt van die crisis was dat mensen met een laag inkomen hun hypotheek niet meer konden betalen. Vandaar ook dat grote hypotheekbanken als Fannie Mae en Freddie Mac in de VS op de rand van faillissement stonden.

Dit zorgde ervoor dat verhandelbare derivaten op basis van gebundelde hypotheken niet meer als kredietwaardig werden gezien. Kredietbeoordelaars gaven een onjuist oordeel over het risiconiveau van deze zogeheten herverpakte subprime-leningen. Deze bleken later juist erg risicovol te zijn.

Welke bedreigingen staan ons dan vandaag de dag te wachten?

Schulden van opkomende markten zijn opgelopen tot grofweg 8000 miljard dollar. Deze schulden moeten in de loop van tijd geherfinancierd worden. De verwachting is dat dat volgend jaar plusminus 250 miljard dollar bedraagt. Het is logisch dat een sterkere dollar in combinatie met een gestegen rente problemen gaat geven, omdat er dan meer lokale valuta voor nodig is om die behoefte rond te krijgen.

De markt voor zogeheten high-yield bedrijfsobligaties is gegroeid van zo’n 700 miljard dollar in 2008 tot 1700 miljard dollar hedendaags. Dat is op zich al een groter probleem, echter steeds meer van die schuld staat bekend als minder solvabel.

In de eurozone bezorgt met name Italië ons kopzorgen. De Italiaanse staatschuld bedraagt op dit moment 130 procent van het bruto binnenlands product en is daarmee bijna het hoogste van alle landen in de eurozone. Ook economisch gaat het niet lekker. Recente data laten zien dat de groei vertraagt. De industriële productie laat zelfs een daling zien van 1,3 procent in juli.

Nieuwe financiële explosie

Al met al genoeg munitie in huis om een eventuele nieuwe financiële explosie te veroorzaken lijkt mij. Echter, dat gezegd hebbende denken centrale banken tegenwoordig mee en kunnen of zullen onorthodoxe middelen inzetten om een nieuwe kredietcrisis te voorkomen.

Wanneer de Europese Centrale Bank aan het einde van dit jaar gestopt is met haar opkoopprogramma valt een grote koper in de markt weg. Dit staat na de laatste vergadering van de centrale bank vast. Volgens ECB-president Draghi kan de eurozone vanaf volgend jaar, ondanks meer neerwaartse risico’s, op eigen benen staan, valt te lezen.

Monetaire scheidsrechter

Maar mij zal het niet verbazen dat, als omstandigheden daarom vragen, de ECB  wéér in actie komt. De ECB gaat vermoedelijk in de hoedanigheid van een monetaire scheidsrechter, net als in het moderne voetbal, met gepaste distantie toeschouwen en zal niet schromen om eerder gemaakte beslissingen opnieuw te beoordelen.

Wordt vervolgd.

Michael Mooijer is directeur bij Fresh Funds, het fondsenlabel van OHV Institutional Asset Management