‘The power of the narrative’


Mijn 19-jarige dochter vertelde mij laatst over een van haar vrienden, die zij tijdens haar studie in Denemarken heeft ontmoet. Deze Deense jongen, student van 21 jaar, had drie dure auto’s. “Kan hij zich veroorloven, omdat hij belegt in bitcoins,” lichtte ze toe. Mijn dochter - wars van beleggen - vroeg zich ineens af of dit ook niet iets is voor haar om naar te kijken. Ik, geen groot fan van bitcoins, legde haar uit waarom ik dit niet zou doen.

Dit gesprekje met mijn dochter laat het contrast zien tussen de gereguleerde financiële sector en de niet of nauwelijks gereguleerde markt in bitcoins en andere cryptovaluta. Juist die markt trekt kennelijk sneller de aandacht van jonge, toekomstige beleggers. Snel en zichtbaar geld verdienen. Het is ook dit contrast dat ons dwingt om na te denken over welke kant het op moet met de beleggersbescherming in Europa. 

Vorige maand verliep de sluitingstermijn van de consultatie van de Europese Commissie over de herziening van het Europees beleggersbeschermingsraamwerk. Dit raamwerk wordt vaak bekritiseerd: een lappendeken aan gedragsregels en informatie-overload die de gemiddelde retailbelegger niet of nauwelijks leest en ook eigenlijk niet begrijpt. Een kostbaar raamwerk. We moeten ons afvragen of het raamwerk volstaat en effectief is.  Zeker in een periode waarin veel (jonge) beleggers die nu de markt betreden, zich sneller laten verleiden in te stappen op de meer ongereguleerde bitcoins en cryptovaluta. 

Betere toegang 

“Wat zou je anders doen als je het raamwerk opnieuw zou mogen ontwerpen?” zou de kernvraag van de Europese Commissie moeten zijn. Een vraag die best lastig is om te beantwoorden. Conceptueel zou het huidige raamwerk, dat gericht is op bescherming van de particuliere belegger, meer moeten gaan over het toegankelijker maken van de kapitaalmarkten. Is het immers niet juist de bedoeling van de kapitaalmarktunie, de CMU, om de consument betere toegang te geven? Deze gedachten zouden duidelijk terug moeten komen in de gehele herziene retailstrategie van de Europese Commissie. Maar hoe en wat? 

‘Het gouden ei’? 

De vraag is hoe je de toegankelijkheid voor de particuliere belegger kan vergroten, terwijl je hen tegelijkertijd op de juiste manier beschermt. Hoewel de huidige regels belemmerend kunnen werken, zijn de gedachten achter de huidige regels conceptueel begrijpelijk. 
Er zijn wel wat afslagen die je kunt maken. Zo zou je meer aandacht kunnen besteden aan de manier waarop huidige regelgeving de particuliere belegger beschermt tegen de risico’s van beleggen. De huidige waarschuwingen en uitgebreide informatieverplichtingen maken te weinig onderscheid tussen risico’s van verschillende soorten beleggingen. Niet alle beleggingen zijn even risicovol. Sterker nog, juist in een periode waarin de rentestand erg laag is of waarin je moet betalen voor je spaargeld, zouden potentiële beleggers niet te veel afgeschrikt moeten worden door te uitgebreide en ongenuanceerde waarschuwingen. Maar wat als we de informatieverplichtingen of andere beschermingsregels ‘tweaken’? Helpt dat ook tegen de concurrentie van de meer speculatieve bitcoins of andere cryptovaluta? 

Het verhaal achter beleggen 

Een vriend wees mij laatst op een podcast over bepaalde cryptovaluta. Daarin werd gewezen op de signalen dat deze cryptovaluta alle kenmerken vertonen van een ‘ponzifraude’. De vraag werd gesteld waarom beleggers hier toch instapten, als het zo overduidelijk was dat er van alles mis mee is. Het antwoord was ‘the power of the narrative’. 

Vertaal je dit naar het meer reguliere beleggen, dan is de vraag welk verhaal je de potentiële (jonge) belegger gaat vertellen. Beleggen als middel om een betere pensioenvoorziening op te bouwen? Of beleggen als middel om een duurzamere samenleving op te bouwen? Misschien moet dat laatste wel de ‘power of the narrative’ worden. Maar let op: dit legt een verantwoordelijkheid bij bedrijven en de financiële sector om ervoor te zorgen dat de ‘narrative’ ook werkelijk klopt.   
  
Randy Pattiselanno is Manager Strategy & Regulatory Affairs bij DUFAS (Dutch Fund & Asset Management Association).