Stop de informatie-overload voor retailbeleggers


Er is een groot gat tussen de perceptie van de wetgever en de behoefte van de consument. Het doel van veel regelgeving is het opheffen van de informatie-asymmetrie tussen informatie en kennis van de consument en de financiële instelling. Door die laatsten een veelvoud van informatieverplichtingen op te leggen hoopt de wetgever dit tegen te gaan. Het is de vraag of dit werkt.

Wil je beleggen in een beleggingsfonds dan kun je je als consument verdiepen in allerlei informatiebronnen. Te beginnen met het verplichte, vaak dikke, prospectus eventueel aangevuld met factsheets of marketingbrochures. En daar houdt het nog niet op. 

Gaat het om een beleggingsfonds dan kun je ook nog het beleggersinformatiedocument lezen op grond van Priip of Ucits. Als je straks in een duurzaam beleggingsfonds gaat beleggen dan word je vanaf 10 maart 2021 ook nog eens naar de website van het fondshuis verwezen waar je meer gedetailleerde informatie kan vinden over de mate van duurzaamheid van het beleggingsfonds. Dit allemaal als gevolg van implementatie van de Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR). Mogelijk is het beleggingsfonds zelfs voorzien van een EU Ecolabel. 

En nu hebben we het alleen nog maar over productinformatie en nog niet eens over de uitgebreide informatie en voorwaarden van de dienstverlening die de bank aan jou overlegt. Kortom, wil je je goed verdiepen in alle informatie die je tot je kunt nemen als je een beleggingsfonds wilt kopen dan kun je al honderden pagina’s tot je nemen. 

We hebben het dan nog niet eens over de benodigde leestijd als je alle relevante beschikbare beleggingsfondsen van verschillende aanbieders met elkaar wil vergelijken. Terwijl het daar nu eigenlijk juist om gaat. 

Hef informatie-asymmetrie op

De uitgebreide informatieverplichtingen die worden opgelegd aan financiële instellingen worden door de Europese wetgever vaak gebaseerd op het opheffen van de informatie-asymmetrie. De retailbelegger moet goed en uitgebreid geïnformeerd worden, het liefst ook in simpele en toegankelijke taal. Juist omdat deze belegger zoveel achterstand heeft in kennis ten opzichte van de professionele belegger of de financiële instelling zelf. 

Op zich is dit een nobele gedachte, maar is het wel reëel om te veronderstellen dat je die informatie-asymmetrie kunt opheffen door een veelheid aan informatieverplichtingen op te leggen? Het antwoord is ‘nee’. Simpelweg omdat een retailbelegger of consument die wil beleggen niet al die uitgebreide informatie tot zich kan en zal nemen en bovendien door de bomen het bos niet meer zal zien. Daarnaast - en daar is al wetenschappelijk onderzoek naar gedaan – blijkt dat beleggers beleggersinformatiedocumenten niet of nauwelijks lezen. Ook als het gaat om maar een paar pagina’s zoals de Priip KID.  

Wat is het alternatief? 

Er is een groot gat ontstaan tussen de perceptie van de wetgever en de behoefte van de consument. De Europese Commissie heeft weliswaar aangekondigd eind volgend jaar met voorstellen te komen om informatieverplichtingen te beperken voor retailbeleggers met een zekere mate van kennis en ervaring met financiële producten. Maar is dit wel voldoende om te voorzien in de behoefte van de consument. 

De vraag rijst dan ook wat die behoefte nu precies is. Een aankoop van een beleggingsfonds lijkt misschien niet goed te vergelijken met de aankoop van bijvoorbeeld een wasmachine, maar toch komen het gedrag en de informatiebehoefte van een consument behoorlijk overeen. Je wilt immers goed kunnen vergelijken zonder dat je alle technische details van een wasmachine hoeft te weten. Bij voorkeur neem je ook beoordelingen van andere gebruikers hierin mee. 

Waarom zou dit anders zijn bij financiële producten? Het lijkt mij verstandig om met de financiële sector, wetgever én met de consument goed na te denken hoe de consument het best geholpen kan worden. Niet door als doel te stellen om de informatie-asymmetrie op te heffen, want dat lijkt niet aan te sluiten bij de werkelijke behoefte van een consument of retail belegger. Het maakt beleggen alleen maar minder toegankelijk. 

Randy Pattiselanno is manager Strategy & Regulatory Affairs bij de Dutch Fund and Asset Management Association (Dufas).