Banken wijzen de weg


Halverwege mei maken financiële instellingen weer bijna 20 procent van de wereldindex uit. Het kan verkeren. De koersen van banken bereikten eind maart hun dieptepunt, nationalisatie was 'just around the corner'. In april sloeg de paniek bij beleggers toe paniek om te kopen wel te verstaan.

De fameuze stresstest van Amerikaanse banken was het baken op de korte horizon van veel beleggers. Die stresstest was eigenlijk wel heel slim. Het gaat immers om vertrouwen. Het is in het belang van de Amerikaanse overheid om dat terug te krijgen.

Tanend vertrouwen
Het vertrouwen in bankiers was op zijn minst tanende. Hoe vaak hadden bestuurders van banken niet al gezegd dat hun bank nu adequaat gekapitaliseerd was? En toch geloofde niemand het. Dat je een bankier in deze tijd niet geloofd, dat is goed te begrijpen. Maar de overheid heeft die geloofwaardigheid nog wel.

De uitgevoerde stresstest is grondig en meneer Geithner weet ook dat als de verliezen veel zwaarder uitvallen dan het strengste scenario zijn geloofwaardigheid eindig is. De koersen schoten omhoog en het antwoord van de banken was om meteen het aandelenkapitaal op te halen dat ze volgens de stresstest tekort kwamen, kopers genoeg.

Dat is nu de stand van zaken, maar hoe gaat het nu verder?

Kapitaalstructuur
Banken blijven kapitalistische instellingen met aandeelhouders en de overheid zal geleidelijk uit de kapitaalstructuur verdwijnen. En dan? Sommigen denken dat het bedrijfsmodel van een bank gaat lijken op dat van een nutsbedrijf. Je hebt een bepaalde hoeveelheid activa en daar mag dan over de komende jaren een return van een zeker percentage op maken.

Ik denk dat niet. Natuurlijk wordt de regulering strenger. Een bank moet meer eigen vermogen als buffer tegen verliezen aanhouden. Bij gelijke winst neemt het rendement op eigen vermogen af en daarmee ook de mogelijke toekomstige waarde van de bank.

Daar staat tegenover dat banken zich terugtrekken op hun thuismarkt. Geen billboards meer in Nederland van de Royal Bank of Scotland dat ze gegarandeerd de laagste hypotheekrente biedt.

Geen luizen meer in de pels van de bestaande spelers. Zij kunnen weer marktaandeel winnen en de prijzen verhogen. De rente op verstrekte kredieten, of dat nu hypotheken of bedrijfsleningen zijn, gaat omhoog, terwijl de rente op de kapitaalmarkt juist omlaag is gegaan.

Slechte leningen
De banken gebruiken de positieve marge om hun verliezen op voorzieningen voor slechte leningen te compenseren. Let wel, als de crisis voorbij is dan valt een deel van deze voorzieningen vrij. Want niet alle slechte leningen zijn voor eeuwig verloren.

Op dit moment zijn levensverzekeraars toch nog een betere belegging. Een bank heeft leningen op de balans, een verzekeraar veelal bedrijfsobligaties. Die obligaties prijzen al veel slecht nieuws in, bij banken moet dat nog komen. Kortom, schrijf de bank en vooral de verzekeraar als belegging niet af.

Mark Glazener is manager van het Robeco fonds.