De prijs van de klimaattransitie


De meeste institutionele beleggers hebben een langetermijnhorizon. Energietransitie gaat ze dus aan het hart. Wil je verzekeringen afsluiten als de kans op waterschade toeneemt? Geef je een lening terwijl je weet dat het onderpand eigenlijk een stranded asset is?

Los hiervan zou het fijn zijn om op termijn een pensioen te ontvangen waar je nog van kunt genieten in een wereld die enigszins leefbaar is. Keuzes die nu worden gemaakt, kennen echter winnaars en verliezers. Economische theorie en marktprijzen geven ook duidelijk aan dat de kosten van nietsdoen hoger zijn dan ooit. 

De energietransitie is hoognodig, dat is niet langer een punt van discussie. Dat we moeten opschieten ook niet. Evenmin helaas dat er nog forse discussies komen over wie de rekening straks betaalt. Enkele conclusies zijn niet zo moeilijk te trekken – zeker niet nu de IPCC, het  klimaatpanel van de VN,  iedereen weer bij de les houdt – terwijl sommige wat lastiger zijn. Door de energietransitie verschuift de geopolitieke macht. Olie en kolen gaan uit beeld en schone energie komt ervoor in de plaats.

De focus op het Midden-Oosten en de landen die basismaterialen delven, zal afnemen. Er komt meer aandacht voor toegang tot bijzondere materialen. Zoek maar vast op waar lithium voor batterijen of silicium voor zonnepanelen vandaan komen en je stuit op een ouderwets geopolitiek conflict.

Vredesduif

Wat zijn de financiële implicaties? De gevolgen voor beleggers? Ik lees nu al rapporten waarin staat dat aandelen fors onder druk komen te staan. Dat is onzin, want veel te kort door de bocht. Uiteraard zijn er verliezers: bedrijven die hun kosten niet door kunnen berekenen. Bedrijven die dat wel kunnen (pricing power!) hoeven zich geen zorgen te maken. Als belegger zult u die schifting moeten maken.  De transitie naar een ‘groene’ economie is onvermijdelijk. Dus denk na hoeveel geld u wilt steken in industrie uit het verleden. Wat worden de winnaars van morgen?

Een jaar geleden zat ik bij een Fondsnieuws-panel als vredesduif tussen twee economen. Een representant van de jonge generatie die zich zorgen maakt en nog een hele toekomst voor zich heeft. En iemand die net is afgezwaaid en daarmee een heel verleden achter zich laat. De vonken vlogen eraf. Ik kies altijd voor de jeugd; zij maken zich terecht meer zorgen. De opwarming van de aarde gaat geleidelijk – nadelige gevolgen manifesteren zich met name op de lange termijn – maar de ‘pijn’ van maatregelen om dit te voorkomen, voelen we in het hier en nu. 

De rekening

Hoe hoog die rekening is? De exacte kosten zijn onduidelijk, dus het antwoord daarop ligt wel ver in de toekomst. Economen hebben daar een oplossing voor: het mechanisme om toekomst en heden met elkaar te verbinden is de rente – de reële rente. Om consumptie in het heden uit te stellen naar te toekomst, moeten we een vergoeding hebben. Om toekomstige kosten naar het heden te halen, gebruiken we diezelfde rentecomponent. 

De horizon en de rentes die nodig zijn om berekeningen te maken zijn uitdagend. Theoretische modellen die belangen van meerdere generaties meenemen, kunnen daarbij helpen en het zou handig als we dit met marktprijzen kunnen staven. Standaard staatsobligaties voldoen dan veelal niet, de swapmarkt heeft deze horizon wel. De boodschap die daaruit volgt is helder.

De rentes dalen, dat is bekend – ook dat dat geldt voor reële rentes met een lange horizon. Twee decennia waren die nog positief en hoger dan wat de theoretische modellen zouden aangeven, maar inmiddels zijn ze negatief. Dat maakt het verdisconteren van de toekomstige kosten veel hoger. De boodschap is daarmee heel simpel: het nietsdoen loopt nu al meer in de papieren dan decennia geleden. De jeugd heeft de toekomst? De jeugd heeft een punt! 

Roelof Salomons is hoogleraar Beleggingstheorie en Vermogensbeheer aan de Rijksuniversiteit Groningen en strategisch adviseur bij verschillende financiële instellingen.

Deze column is gepubliceerd in de vierde editie van FN Institutioneel dit jaar, dat donderdag 2 september 2021 aan geregistreerden is verzonden. U kunt zich hiervoor via deze link aanmelden.