Voordelen trackers zorgen voor groei


2008 was een dramatisch beleggingsjaar. Niet alleen aandelen maar ook grondstoffen, vastgoed, bedrijfsobligaties, private equity en hedge funds verloren flink aan waarde. Alleen staatsobligaties behaalden een uitstekend rendement.

De onrust zorgde voor een enorme vraag naar staatsobligaties waardoor de prijzen stegen. Het slechte jaar heeft ervoor gezorgd dat  beleggers opeens weer oog kregen voor een aantal aspecten die jarenlang op de achtergrond stonden zoals risico’s, liquiditeit, vertrouwen, transparantie, kosten en onafhankelijkheid.

Het belang van spreiding
Het ineenstorten van de internetbubbel stond beleggers nog vers in het geheugen. Een belangrijke les uit die tijd zou moeten zijn dat spreiden van groot belang is.

Portefeuilles van veel beleggers bestonden destijds uit slechts een paar internetbedrijven. Deze eenzijdigheid kostte beleggers een groot deel van hun vermogen. Veel beleggers hebben die les niet ten harte genomen.

Beleggers in Nederland hadden massaal ingezet op de financiële waarden zoals ING, Fortis en Aegon. “Deze waren zo goedkoop en zouden zeker weer herstellen”. Dat gebeurde helaas niet. Beleggers hebben hiermee wederom massaal het risico onderschat van een eenzijdige portefeuille.

Achter bij de benchmark
Echter, ook de goed gespreide beleggingsfondsen hadden het moeilijk. De beheerders hadden flink ingezet op de succesthema’s van de afgelopen jaren zoals small caps, waarde beleggen, grondstoffen en opkomende landen.

Omdat de kredietcrisis, en vooral de kracht ervan, voor veel fondsbeheerders als een verrassing kwam, konden zij niet op tijd anticiperen op de bovengemiddelde koersdaling die deze risicovolle thema’s kenden. De meeste beleggingsfondsen bleven ook in 2008 weer achter bij hun benchmark.

Eens temeer werd bewijs geleverd voor het feit dat het voor fondsbeheerders bijna onmogelijk is om de benchmark te verslaan over een langere periode. Waarom zijn beleggers dan nog langer bereid om daar jaarlijks zo’n 1,5% voor te betalen?

Anticiperen onmogelijk
Beleggers waren opeens ook minder blij met het feit dat in de meeste beleggingsfondsen slechts eenmaal per dag kan worden gehandeld.

Als bijvoorbeeld negatief nieuws uitkomt in de VS, kan de dag erna een verkooporder worden ingelegd die weer een dag later pas wordt uitgevoerd. Anticiperen op actueel nieuws is met beleggingsfondsen dan ook nauwelijks mogelijk.  

Liquiditeit en transparantie
Jarenlang hadden beleggers ook geen oog voor liquiditeit en transparantie. Zakenbankiers ontwikkelden gestructureerde producten die een hoger rendement op zouden leveren dan de laag renderende staatsobligaties.

Voor veel beleggers zijn dergelijke producten en helemaal de constructies erachter simpelweg niet te begrijpen. Maar de adviseur van de bank zei dat het een goed product was en dat bleek ook zo te zijn in de eerste jaren. Markten stegen lekker en niemand maakte zich zorgen.

Tot opeens de kredietcrisis toesloeg. De koersen daalden flink en beleggers belden de bank. Toen pas werd duidelijk dat ze bijvoorbeeld in Amerikaanse rommelhypotheken belegden.

“Als ik dat had geweten” is dan een veel gehoorde opmerking. “Verkoop ze dan maar snel” een ander. Toen kwam de beperkte liquiditeit naar boven. Er bleek namelijk geen markt voor deze producten. Eerder regel dan uitzondering was dat deze producten intrinsiek nog op 50% stonden maar in de markt alleen tegen 30% van de hand gingen, als het al het lukte.

Vertrouwen geschaad
Toen de rendementen goed waren had de vermogende particulier geen oog voor kosten en vond hij het ook niet erg dat de bank flink aan hem verdiende.

Nu echter een deel van het vermogen in rook is opgegaan zijn beleggers minder blij met het feit dat hun portefeuille vol zit met dure producten waar uiteindelijk alleen de bank beter van wordt. Ook het vertrouwen in hun adviseur liep hierdoor een flinke deuk op.

Hedge funds
Ook hedge funds kenden een probleem met liquiditeit. Veel hedgefunds hanteerden de strategie om de algemene index short te gaan en small caps long te gaan.

Toen hedge funds hun leverage moesten afbouwen en ook nog eens beleggers hun geld terugtrokken moesten zij massaal deze stukken verkopen. Door de zeer beperkte liquiditeit van veel small caps ging dit, als het al mogelijk was, tegen bodemprijzen.

Om verdere problemen te voorkomen maakten deze fondsen het onmogelijk voor beleggers om uit te treden. Bij fondsen waar beleggers nog wel uit konden, was het algemeen beleid dat het vaak maanden duurde voordat de stukken werden verkocht.

Hiermee kwam de beperkte liquiditeit van de hedge funds zelf naar voren. In een dergelijk klimaat worden beleggers niet echt vrolijk als ze niet over hun geld kunnen beschikken.  

Voordelen van trackers
Bovenstaande ontwikkelingen hebben ervoor gezorgd dat in 2008 veel geld is onttrokken aan beleggingsfondsen, hedge funds en gestructureerde producten.

Dit geldt niet voor trackers waarin, ondanks de dalingen van de beurzen, het belegd vermogen flink toenam. Steeds meer beleggers zien de voordelen in van trackers.

Deze zijn transparant, liquide, veel goedkoper dan beleggingsfondsen, worden continu verhandeld en zijn een eenvoudig middel om een goed gespreide portefeuille mee op te bouwen.  

Rogier Rake is partner van IBS Vermogensbeheer en mede-auteur van het boektje 'Trackers, een nieuwe dimensie in beleggen'. Wilt u meer informatie of het boekje downloaden of bestellen dan kan dat via www.ibs-vermogensbeheer.nl.