Van AuM naar RuM


Een anonieme zakenbankier zei onlangs tegen het FD dat Nederlandse multinationals voor een belangrijk deel afhankelijk zijn geworden van banken uit de VS. In het Nederlandse institutionele vermogensbeheerlandschap is het beeld niet veel anders.

De stelling dat Nederlandse pensioenfondsen en verzekeraars voor een groot deel afhankelijk zijn van Amerikaanse vermogensbeheerders durf ik niet aan. Dat buitenlandse (vooral Amerikaanse en Britse) vermogensbeheerders vaak als winnaar uit het manager selectieproces komen wél.

Onderstaande figuur ondersteunt deze stelling:

Op basis van door tien Nederlandse bedrijfstakpensioenfondsen gepubliceerde lijst van externe vermogensbeheerders, kan bovenstaande figuur worden geconstrueerd. De pensioenfondsen in deze set hebben een gecombineerd belegd vermogen van circa 800 miljard euro.

(Er is geen inzage in de multi-manager pools waarin sommige van deze pensioenfondsen beleggen. Ervaring leert dat deze doorgaans ook buitenlandse asset managers bevatten. In onze analyse hebben deze pools Nederland als land van herkomst). 

De figuur geeft geen verdeling op basis van AuM, maar een verdeling op basis van het aantal aangestelde externe vermogensbeheerders naar het land van herkomst. Voor asset owners zijn dit uitbestedingsrelaties die aangestuurd moeten worden, ofwel Relationships under Management (RuM). 

Uitbesteding

Hoewel Nederland bekend staat als de bakermat van de effectenhandel, zijn wij deze koppositie inmiddels kwijtgeraakt; van beleggen en transacties, naar allocaties naar externe asset managers. Voor Europese banken is het beeld nog grimmiger. We zijn het echter aan onze stand (en spaartegoeden) verplicht om een voorloper te zijn en té blijven in effectenhandel en asset management.

Is uitbesteding van vermogensbeheer (aan buitenlandse partijen) dan per definitie slecht? Het antwoord hierop is nee, maar het brengt wel een andere dynamiek met zich mee voor asset owners en een andere set aan skills. Er zijn relaties (RuM) die aangestuurd moeten worden. Door uitbesteding aan (buitenlandse) asset managers neemt niet alleen het belang van operational due diligence (ODD) toe, maar ook het belang van het scherp stellen van de doelstelling van de ODD-activiteiten.

Vanuit onze optiek kan ODD bijvoorbeeld een middel zijn voor:

  • Het verkrijgen van inzage in de operationele inrichting bij een asset manager en het 'vermogen' dat de gekozen beleggingsstrategie efficiënt en consistent kan worden uitgevoerd.
  • Minimalisatie van implementatierisico, het risico dat de uitvoering niet aansluit bij de door de asset owner bedoelde strategie. In uitbestedingsrelaties waar een groot verschil is in tijd, afstand en cultuur loert implementatierisico om iedere hoek.
  • Het creëren van partnerships en duurzame samenwerking tussen asset owner en asset manager, waarbij een uitwisseling is van uitgangspunten, doelstellingen en beleggingsovertuigingen en hoe deze door de asset manager al dan niet geïmplementeerd kunnen worden.  

Stan Leistra is partner bij Lestrade Investment Liaison, een dienstverlener aan de Nederlandse institutionele beleggingssector.