Brexit, ransomware-attacks en gamification


De eerste echte kou aan de grond is vaak het startsignaal voor velerlei lijstjes en overzichten. Reflectie en vooruitzichten doen het goed en al helemaal in de vorm van mooie glossy’s of geinige snel-weg-lees boekjes over opvallende gebeurtenissen, trends of nieuwe woorden voor in de jute zak of onder de kerstboom.

Je kunt er simpelweg niet omheen. In talkshows worden de leukste boeken en gadgets gepresenteerd. Kranten en tijdschriften staan vol met bijdragen van trendwatchers. En dat werkt. Ieder jaar weer verkopen producten die hoog op een lijstje staan nu eenmaal beter dan een niet-gerankt product. Dat is met financiële producten niet anders.

De AFM draagt ook een steentje bij.

Met een hippe - ‘clickable’ - glossy introduceerde de AFM onlangs een nieuw medium. Het trendrapport Trendzicht. In AFM Trendzicht 2019 signaleert de AFM belangrijke trends en bijbehorende risico's in de financiële sector. Voor 2019 zijn dit brexit, digitalisering van de financiële sector en de transitie naar een duurzame samenleving.

Cliff-edge scenario

Momenteel stevent het Verenigd Koninkrijk af op een harde brexit op 29 maart 2019. Een harde brexit - of zoals de AFM schrijft het ‘cliff-edge scenario’ - betekent dat het Verenigd Koninkrijk de EU dreigt te verlaten zonder dat er nadere afspraken zijn gemaakt. No-deal. Vergaande gevolg hiervan is dat de EU-regels van de ene op de andere dag niet meer van toepassing zijn in het Verenigd Koninkrijk. 

Dit is op zich geen nieuws en allerminst een leuke trend voor de feestdagen. Wel menen toezichthouders wereldwijd – en niet op de laatste plaats in Nederland – nog steeds de markt te moeten waarschuwen voor de potentiële disruptieve gevolgen die een harde brexit zal hebben. Een van die gevolgen is bijvoorbeeld dat grote marktpartijen die de marktinfrastructuur medebepalen, zoals de broker dealers, over-night de toegang tot de EU verliezen waardoor er geen Nederlandse of andere Europese klanten kunnen worden bediend. Kosten zullen stijgen voor Nederlandse pensioenfondsen en ook kan het zo zijn dat bepaalde transacties niet meer kunnen worden uitgevoerd.

Nederland als centrum voor Europese financiële handel

Gelukkig brengt de AFM ook wat nieuws dat het goed zal doen op de komende Sint- en kerstpartijen. Wij worden namelijk het centrum van de Europese financiële handel. ‘Tsjakkaa’ zou het woord zijn wat hierop volgde een decennium terug. Ik ben benieuwd wat er binnenshuis bij de AFM tegenwoordig wordt geroepen. ‘Epic!’?

Stilzitten zal er niet bij zijn voor de AFM. 30 tot 40 procent van de Europese handel in financiële instrumenten zal zich in Nederland vestigen. De prognose is vooral dat Nederland het zwaartepunt van de handelsplatformen zal huisvesten. Dit is natuurlijk fantastisch voor de Nederlandse markt. Toch zal dit ook heel veel meer werk en verantwoordelijkheid van de AFM en van DNB gaan vergen en zullen de capaciteit, expertise en IT-systemen moeten worden opgeschaald.

Ransomware en gamification

Naast brexit is de trend van 2019 (nog steeds) fintech. Doorontwikkeling en aanbod van door technologie gedreven innovaties zijn booming. Digitalisering door het gebruik van onder andere advanced data analytics in communicatie met klanten via websites en apps zorgt voor een groeiende stroom aan klantdata en vraagstukken over het klantbelang dat centraal dient te staan. Financiële instellingen hebben een steeds grotere rol in de strijd tegen cybercriminaliteit door bijvoorbeeld de toename van ‘ransomeware’-aanvallen. 

En dan nog een toegift voor op het scrabblebord na de kerstbrunch: ‘gamification’. De AFM waarschuwt voor de schadelijke of onwenselijke bijeffecten van de intrede van dit fenomeen waarbij de financiële sector consumenten probeert te activeren door middel van educatieve spelvormen om financiële producten te leren begrijpen (om ze vervolgens te kopen).

Dus toch weer zware kost voor de feestdagen, want de AFM zegt niets anders dan dat van de sector zelf verwacht wordt helemaal up-to-date te zijn met al deze ontwikkelingen.

Tot slot nomineer ik de AFM al vast voor een eindejaarslijstje. Een lijstje voor hip taalgebruik. Nederlands is voor nu nog de voertaal van onze financiële toezichthouders, maar de trend is gezet om daar Nederengels of Dunglish van te maken met de clickable Trend-glossy over cliff-edge-, cyber-, robo- en gamification gevaren.

Misschien is een overstap naar het Engels zo gek nog niet, gezien de nieuwe rol als toezichthouder van het centrum voor de Europese financiële handel.

Suzanne Kröner-Rosmalen is advocaat financieel toezicht in de Financial Markets Group van Stibbe.