De liquidity trap


Wat doe je als je een klap in je gezicht krijgt? Of met een grote tegenvaller te maken krijgt? Troost je jezelf dan met een verwennerij of kruip je in je schulp en wacht je op betere tijden?

Ik deed meestal het eerste bij een dipje en spaarde juist in tijden van uitbundigheid. Maar bij echt zwaar weer gaat dit niet meer op.

Springschans
Het is een mentale kwestie: als je zoveel mensen om je heen hun baan ziet verliezen en veel grafieken nog het meest weg hebben van de springschans van Garmisch Partenkirchen (inclusief het herstel overigens), nee, dan denk je toch: spring jij maar eerst…ik kom later wel.

Het stimuleren van de economie, het is allemaal een geweldig idee, maar 'graag na U, dank u wel'. Mijn prachtige, kleine herenmodezaak aan de Beethovenstraat scoorde op dag 1 van de vervroegde uitverkoop, normaal een topdag, 20 euro omzet. Dan maar verbouwen, dacht ie, er kwam toch geen hond.

Slechts 50 mille moest het kosten, maar de bank vond dit blijkbaar een wild plan: 12 procent rente moest hij betalen en zijn eigen huis mee verpanden. Nee, dus, dan nu maar even niks. Hij verwachtte overigens dat een aantal andere winkels in de straat dit niet meer lang zouden overleven.

Liquidity trap
Zo langzamerhand komen we in de fase, waar veel economen voor vrezen: de liquidity trap. De val, waarin het geld blijft hangen, en dus niet besteed wordt.

Vermogende particulieren houden veel geld in kas of deposito's aan en wachten op betere tijden. Als ik tijdens presentaties vraag, wat men met een meevaller van 25 mille zou doen, hoor ik van vrijwel niemand dat men die zou gaan besteden. Soms durft men weer een beetje in aandelen, maar anderen voegen het rustig toe aan hun deposito's.

Geld aan banken geven/lenen helpt om hun balansen op te schonen, maar omdat de schulden-verpakkingsmarkt al een tijdje dicht zit, zijn en blijven banken veel terughoudender met hun kapitaal.

Grote bedrijven hebben zelf wel weer toegang gekregen tot de obligatiemarkt en de spreads met staatsleningen zijn flink afgenomen.  Dus die hebben zich alweer gelaafd aan de kredietkraan. Maar het midden- en kleinbedrijf staat met lege handen: zowel de bank als de burger houdt de hand op de knip.

Maak de broekriem los
Alleen de overheid kan in zo’n geval de broekriem losmaken en het breed laten hangen: vooral geldstromen naar de bouw en infrastructuur sorteren het meeste economische effect: ook de werkgelegenheid is ermee gebaat.

Laten we hopen, dat de publieke werken vlot worden aangekondigd en ons op tijd uit deze liquidity trap bevrijden. We wonen tenslotte niet allemaal in China, waar de overheid bijna 2 duizend miljard dollar achter de hand heeft om het zaakje vlot te trekken...

Wouter Weijand is fondsmanager van het Fortis Global High Income Equity Fund.