Geen winstplafond


We hadden al een glazen plafond en een bonusplafond. Wouter Bos ziet daar graag nog een winstplafond aan toegevoegd, om te beginnen met farmaceuten. Dat is deprimerend nieuws, vooral voor de circa 1 miljoen Nederlanders, die dagelijks anti-depressiva slikken.

Hoe moeten die nu verder, als we straks ook een plafond aan hun consumptie stellen? En komt er straks ook een plafond aan de koerswinst, die je op aandelen van farmaceuten mag halen? Of hoeft dat straks niet meer en is dat zo vanzelf opgelost…?

Maar even serieus, natuurlijk mag en moet je als directeur van een ziekenhuis begaan zijn met de maatschappelijke kosten van medicijnen en de zorg in het algemeen. Daar heb ik best sympathie voor. Maar er zijn zoveel sectoren, die belangrijke, nuttige producten maken, waarvan we de winstmarge niet ter discussie stellen.

iPhone

Apple bijvoorbeeld, maakt gadgets zonder welke we ons leven nauwelijks meer kunnen voorstellen, maar doet dit met een winstmarge van circa 60 procent. Tegenwoordig zijn er wel redelijke alternatieven, maar meestal niet zo goed als die van Apple. En als ze bijna even goed zijn, zijn die ook bijna even duur. De hele industrie leunt dus sterk op die belachelijke winstmarges van Apple.

Maar gaan we nu ook een winstplafond op iPhone vaststellen? Nee, we hebben de markt haar werk laten doen en net als bij farmaceuten was dit een soort oligopolistische markt, met een letterlijk ruime marge voor de aanbieders om de prijs te zetten. Die lokt zo meer (bijvoorbeeld Chinese) aanbieders uit en uiteindelijk komen prijzen daardoor ook onder druk te staan. Zo werkt het marktmechanisme.

Bij Telecom aanbieders zien we nog veel minder concurrentie: in veel regio’s zijn er maar een paar aanbieders. Zonder internet of televisie is een modern leven nauwelijks voorstelbaar, maar gaan we nu hier ook ingrijpen in de niet goed functionerende markt, zoals die vaak door de overheid zelf is gecreëerd? Komt er straks een winstplafond voor marktleiders Ziggo/Vodafone en KPN? Ik ben benieuwd.

Hoge investeringen

Bij farmaceuten zien we ook een soort oligopolie, al lijkt men soms ook bij heel specialistische medicijnen op monopolies. De investeringen in een nieuw medicijn zijn zo enorm dat de meeste bedrijven zich specialiseren en zo vaak prijszetter worden op hun terrein. Nieuwe aanbieders zoals bij telecom komen er niet 1-2-3. Dat kan tot pijnlijke uitkomsten leiden voor artsen en ziekenhuizen, die vaak met een gegeven budget moeten werken. De harde werkelijkheid is echter dat ook aan de duur en de kwaliteit van een mensenleven een prijs is verbonden, of we dat nu leuk vinden of niet. We zullen die maximale prijs, die we voor een medicijn maatschappelijk verantwoord vinden, dus helaas moeten vaststellen en daarmee richting farmaceuten moeten onderhandelen. 

Beleggers hebben hierbij geen rol. Politici en artsen wel. Die kunnen zowel de fabrikant als het ziekenhuis dwingen een keus te maken. Soms zal de fabrikant de prijs te verlagen, soms niet en dan is die behandeling dus niet meer standaard beschikbaar. Dat zei zo, maar dat is altijd nog beter dan de schier onmogelijke opgave om een winstplafond op te stellen, dat bovendien boekhoudkundig gemakkelijk manipuleerbaar is en moeilijk controleerbaar is. Dus niet uitvoerbaar.

Zetelplafond

Dat weet Wouter Bos natuurlijk ook wel, maar laten we het erop houden dat het weer verkiezingstijd is en de populistische uitspraken niet van de lucht zullen zijn. Eigenlijk is zoiets ook niets voor een serieus politicus als Wouter Bos. Laten we hopen dat hij met betere ideeën komt om het zetelplafond van de PvdA (van consistent 10 stuks) te helpen doorbreken.

Wouter Weijand is Chief Investment Officer bij het family office Providence Capital.