Schaakspel om de euro


'Alle Menschen werden Brüder' en Noord-Europa, vooral Duitsland, vergeeft de rest haar zonden. In een collectieve bail-out smelten de huishoudboekjes van alle euro-landen samen en de besluitvorming daarover komt bij het collectief te liggen?

 

'Was het maar waar'….luidt de advertentiecampagne van onze Franse moeder, en misschien is het wel het voorlopig eindspel van deze euro-schaakpartij. Maar hoe gaan we dat straks het volk uitleggen? We zouden toch nooit opdraaien voor andermans feestjes en schulden?

Maar we wilden ons sterke bedrijfsleven ook niet elke keer onderuit laten gaan door een landje dat de munt even omlaag schroeft als het de concurrentie weer niet aan kan.

Duitse exportmotor
Nu kan dat niet meer en dan zie je hoe onverslaanbaar de Duitse exportmotor is. Wil je met de verliezers verder, dan moet je ook bereid zijn hun verliezen af te dekken. Of anders de stekker eruit trekken. Dat is de discussie waar we binnenkort voor komen te staan. 

Daarbij hebben onze banken, verzekeringsmaatschappijen en pensioenfondsen al massaal de billen gebrand, toen zij zich veilig waanden aan alle costa’s in de periferie van Europa.

Alsof men zelfs bij een onvoltooide munt-unie geen kredietrisico meer zou lopen. Langzamerhand breekt het besef door, dat we grotendeels terug zullen keren naar de rentetarieven van voor de euro, als we onze vorderingen al niet deels zullen moeten afboeken te zijner tijd. 


Vangnetconstructies
En hier schuilt 'm net de crux van het probleem. Als we via de ECB en allerlei vangnetconstructies de beleggers en de banken de gelegenheid geven zich op tijd goeddeels terug te trekken uit die droevige regio’s, komen die schulden terecht bij de overheid. Alweer bij u dus.

 

Die overheid mag dan weer de belastingen verhogen en de ellende 'verschmerzen' over brede lagen van de samenleving. Merkel ziet dat terecht niet zitten. Als je voor dat hogere rendement beleggingsrisico’s opzocht, moet je de gevolgen daarvan ook (deels) accepteren.

Bij dat 'verschmerzen' dien je dus ook de banken en beleggers te betrekken: 'if you are part of the problem, you might as well be part of the solution'. 


Maar toch. Stel, dat je elkaar gevonden hebt in een finale afrekening en nu samen de euro-belastingpot zou beheren, hetgeen ik al een gigantische stap zou vinden, hoe ga je in het vervolg dan om met de sociale problemen in de periferie?

Muntstelsel
Want hoe lang houdt die bevolking het vol, om altijd maar de verliezer te zijn, in produktiviteit, in orders en banen, in lonen, in eergevoel en zelfvertrouwen? Hier wreekt zich het onbegrip voor wat een stelsel van verschillende munten eigenlijk doet.


Het geeft de diverse volken en culturen de ruimte om hun eigen leven te leiden, niet in ons belachelijke tempo, maar op een manier, die een ieder in z’n waarde laat. Met de bijbehorende corruptie soms, maar daar boette men tot dusverre zelf voor. Een eigen valuta is eigenlijk iets heel elegants: het is een finaal evenwichtsmechanisme, dat de toegang tot de buitenwereld financieel regelt en vereffent.

Voor onszelf is het zonde dat we ruim 600 jaar stabiliteit van de gulden en florijn hebben vernietigd. Voor de anderen is het een droevig lot om letterlijk en figuurlijk niet meer in hun waarde te worden gelaten. Om die reden is de euro, zelfs met een 'zorgtoeslag' vanuit het noorden, op lange termijn onhoudbaar. 


Exit euro
Er komt dus straks uiteindelijk een land, dat voor het Argentinië-scenario kiest en de handdoek in de ring gooit. Exit euro. Natuurlijk keldert zo’n nieuwe munt, die drachme of wat dan ook, fors in waarde en de buitenlandse euro-schuld wordt zo nog groter.

 

Maar dat maakt zo’n land niet meer uit: de rente- en aflossingen worden gewoon stilgezet en de debiteuren hebben het nakijken. Maar de export komt geleidelijk weer op gang, het toerisme eveneens, want joepie, wat is het weer goedkoop....!

De werkgelegenheid herstelt zich, de (nominale) lonen ook en het vertrouwen van de bevolking neemt weer toe. Zo komt er licht aan het einde van de tunnel.  En over munt-unies van fundamenteel ongelijke landen horen we dan een paar decennia niets meer.

Wouter Weijand is fondsmanager van het BNP Paribas High Income Equity Fund.

De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.