'Eurozone na ECB-besluit op weg naar transferunie'


'De eurozone zal na het ECB-besluit om meer dan 1.000 miljard euro aan staatsobligaties op te kopen nooit meer hetzelfde zijn. We gaan naar een "vergemeenschappelijking" van schulden. Kortom, dit is de opmaat naar een transfer- en een fiscale unie.'
Nicolas Doisy

Dat zegt econoom en strateeg Nicolas Doisy van Amundi Asset Management, de Franse asset manager die samen met Deutsche Asset and Wealth Management en ING Investment Management als adviseur betrokken is bij het opkoopprogramma van schuldpapier door de ECB en nationale centrale banken.

Doisy verhult in de marge van zijn bezoek aan Amsterdam voor de presentatie van een outlook niet dat hij zeer gelukkig is met de uitkomst van de ECB-vergadering van donderdag. '2015 is een sleuteljaar in de Europese geschiedenis.' 

Zijn enthousiasme over het donderdag gepresenteerde plan vindt de in Noord-Europa gebezigde opvatting tegenover zich dat er sprake zou zijn van een 'politisering van het ECB-beleid'.

Deflatoire krachten

Doisy wijst erop dat het Duitse verzet tegen een opkoopprogramma, dat binnen het mandaat van de ECB past, is gebroken. De Duitsers hebben volgens hem de deflatoire krachten in de eurozone door hun straffe opstelling jegens Griekenland en de eis van herstructureringen aangewakkerd. 'ECB-president Draghi heeft het pokerspel met Duitsland gewonnen.'

Doisy stelt dat het beleid van de ECB tot de zomer heeft gewerkt, zo liet de euro-dollarkoers zien. Maar sindsdien zakt de euro versneld weg. De Amundi-econoom denkt dat dat komt door een deflatieontwikkeling in de eurozone, waar hij Duitsland in belangrijke mate verantwoordelijk voor acht.

Aanval op oligarchen

Doisy, die eerder bij het Franse ministerie van Financiën heeft gewerkt, zegt dat de regering-Merkel wist dat de door de ECB genomen stap onvermijdelijk was. Maar naar buiten toe hebben de regering en de Duitse Bundesbank het spel voortdurend hard gespeeld.

Doel hiervan was volgens Doisy om in ruil voor het opkoopprogramma vergaande herstructureringen in een aantal Zuideuropese landen af te dwingen. Zo houdt volgens hem in Griekenland een aantal oligarchen wezenlijke veranderingen en verbeteringen tegen. 

Dat dozijn zeer rijke en invloedrijke families zal buitenspel worden gezet, na de parlementsverkiezingen van zondag, in ruil voor een gedeeltelijke kwijtschelding van de schulden. Daarna krijgt de troika van Europese Commissie, ECB en IMF meer te zeggen in Griekenland - ook als de protestpartij Syriza wint en met een coalitiegenoot aan de macht komt.

Deze 'legale coup' blijft volgens Doisy niet tot Griekenland beperkt. Ook in Portugal en Spanje, waar volgens hem ook sprake is van een democratisch tekort doordat een groep machtige families de politieke besluitvorming beheerst en saboteert, zal een vergelijkbaar scenario zich voltrekken. 

'Duitsland staat niet meer toe dat deze corrupte oligarchen het land beheersen. De invloed van Duitsland en van Brussel op deze landen zal toenemen. In ruil daarvoor zal een vergemeenschappelijking van de eurozone plaatsvinden.'

Doisy denkt dat er een historisch besluit is genomen door de ECB, die feitelijk de opmaat betekent tot een transferunie met (op termijn) een Europees agentschap voor schulden waaruit het opkopen van staatsobligaties zal worden gefinancierd. Dit zal gepaard gaan met de introductie van eurobonds.

Risico van implosie

Duitsland zal het volgens hem nooit toegeven, maar de regering heeft er achter de schermen bewust mee ingestemd. Dat is volgens hem op 8 mei gebeurd tijdens een top in de Baltische staten, toen bondskanselier Merkel er tegenover president Hollande instemde met het opkoopprogramma.

'De eurozone wordt hierdoor collegialer, waarin niet meer Duitsland of een Frans-Duitse as de dienst uitmaakt, maar waarin de invloed van veel meer landen zich zal doen gelden. Zo wordt Europa op dit moment vanuit Frankfurt en Rome geleid, dat wil zeggen door Mario Draghi en premier Matteo Renzi. Dat is goed voor Europa, want een Grieks scenario implementeren in Italië is ondenkbaar. Dan implodeert Europa en dat wil niemand, ook Merkel niet.'