Hoe "supply chain disruption" de aandelenrally bedreigt


In tegenstelling tot wat veel centrale bankiers en economen verwachten, zijn ‘supply chain disruptions’ nog alom aanwezig. Sterker nog, een snelle blik op leveringstijden, voorraden en vrachtkosten leert dat de verstoringen in de toeleveringsketen eerder erger dan minder wordt. Dat kan zorgen voor een, in ieder geval tijdelijk, einde van de aandelenrally.
Jeroen Blokland, True Insights

Dat schrijft Jeroen Blokland, specialist multi-assets en oprichter van het researchplatform True Insights, in zijn eerste wekelijkse bijdrage voor Fondsnieuws. 

Verstoringen in de aanbodketen leiden tot langere levertijden en lagere voorraden. De langere wachttijd van chips is waarschijnlijk de belangrijkste, omdat chips zowat in alle apparaten worden gebruikt. Dat is misschien leuk voor chipfabrikanten, maar niet voor de 169 industrieën die volgens Goldman Sachs direct last hebben van de tekorten.

In de staat New York geeft een recordaantal ondernemers al vijf maanden achtereen aan dat de huidige levertijd ten opzichte van de vorige maand is toegenomen. Onderschat het cumulatieve effect van deze statistiek niet. In het Verenigd Koninkrijk rapporteren bedrijven de laagste hoeveelheid voorraad ten opzichte van de verkopen sinds 1983. Dat komt zeker ook door alle schermutselingen rondom Brexit, maar in andere landen zien we eveneens bijzondere statistieken. 

Het resultaat: hogere prijzen

Schaarse goederen worden duurder. En dat zien we dan ook vrijwel overal terug. Duitse importprijzen staan 15 procent hoger dan een jaar geleden, de grootste stijging sinds 1981. We weten inmiddels dat Covid de jaar-op-jaar veranderingen van veel macro-cijfers flink beïnvloedt, maar ook ten opzichte van het niveau van 2019 staan Duitse importprijzen 10 procent hoger.

Duitsland, importprijzen, september 2021

Amerikaanse producentenprijzen zijn bijna 8 procent gestegen ten opzichte van vorig jaar. Zonder de volatiele componenten energie en voedsel bedraagt de stijging 6,2 procent, het hoogste niveau in bijna 13 jaar. En het zijn niet alleen de prijzen van de goederen die de pan uitrijzen. Verscheping over zee kost nu bijna 10.000 dollar per 40-voet container, meer dan vijf keer de gemiddelde prijs van de afgelopen tien jaar.

Rally-risico 1: lagere productie en verkoop

Er zijn een aantal manieren waarop verstoringen van de toeleveringsketen de aandelenrally kunnen (onder)breken. De eerste is vrij simpel: bij tekorten aan chips en basismaterialen moet de productie omlaag. En dat is ook precies wat een flink aantal bedrijven doet. Toyota bijvoorbeeld produceert in september wereldwijd maar liefst 40 procent minder auto’s dan gepland. Bij andere autoproducenten is het niet veel anders. De onderstaande grafiek laat zien dat als gevolg van lagere productie de Amerikaanse autovoorraden tot een ongekend dieptepunt zijn gedaald. In Duitsland, waar de autosector een groot gewicht heeft in de economie, daalt de industriële productie opnieuw. 

Autovoorraad, Verenigde Staten, september 2021

Sowieso zijn productiebeperkingen niet prettig. Maar het is extra vervelend als de koers-omzet-verhouding van beursgenoteerde bedrijven torenhoog is zoals nu. Met zulke hoge ingeprijsde omzetverwachtingen, is een koersreactie reëel als die verwachtingen niet worden gehaald.

Rally-risico 2: lagere winstmarges

De tweede en de derde manier waarop tekorten het sentiment op de beurzen kunnen doen keren, is via hogere prijzen. Iemand moet die betalen. Indien de bedrijven dat doen, gaat dat ten koste van de winstgevendheid, die momenteel op recordhoogte staat. Dat moet ook wel, want zelfs na het historisch snelle herstel van de bedrijfswinsten, blijven aandelen aan de dure kant. Ook hier geldt, dat als de hoge verwachtingen niet worden gehaald, waardering een reden kan zijn die het sentiment keert.

Rally-risico 3: Een agressievere Federal Reserve

Indien bedrijven, net zoals nu het geval is, in staat blijven om de hogere kosten door te belasten aan de consument, ontstaat waarschijnlijk een groter risico. Immers, inflatie blijft dan hoog, iets waar de markt nu zeker niet vanuit gaat. Beleggers hebben massaal het thema ‘inflatie is tijdelijk’ omarmd. Hogere prijzen betekent ook minder besteedbaar inkomen. En dat in een periode waarin de consumentenbestedingen, na mega-uitkeringen van de overheid om de impact van de Covid uitbraak te beperken, waarschijnlijk toch al afkomen.

Als ‘inflatie is tijdelijk’ niet op gaat, zorgt dat waarschijnlijk ook voor beweging bij de Fed. Tijdens zijn Jackson Hole speech, bleef voorzitter Jerome Powell maar hameren op de kortstondigheid van de hoge inflatie die nu op de borden staat. Mocht de praktijk anders uitwijzen dan rest de Fed weinig anders dan agressiever in te grijpen om niet ‘achter de curve’ te belanden. En dan hebben we de poppen op de beurs aan het dansen.

Concluderend

Samenvattend: ik denk dat beleggers de kans dat "supply chain disruptions" leiden tot flinke neerwaartse bijstellingen van de groeiverwachtingen en een correctie op de beurzen onderschatten. Dat betekent uiteraard niet dat dit ook gebeurt. De bedrijfscijfers laten zien dat het met de impact tot nog toe allemaal wel meevalt. Veel bedrijven verwachten ook een inhaalslag te maken wanneer de tekorten snel afnemen. Maar op basis van de laatste berichten valt dat echter nog te bezien.

Jeroen Blokland is oprichter van True Insights, een nieuw platform dat onafhankelijke research biedt die klanten in staat stelt goed gediversifieerde multi-asset portefeuilles samen te stellen. Blokland was laatstelijk hoofd multi-assets bij Robeco. Hij zal wekelijks op donderdag een bijdrage leveren aan Fondsnieuws. Dit is zijn eersteling.