Sparen vervangt beleggen niet


Waar moeten we in beleggen in 2012?

In het afgelopen jaar leek alles wel minder waard geworden te zijn.Huizen zijn in waarde gedaald, om over aandelen en obligaties maar te zwijgen. De vooruitzichten voor 2012 lijken niet veel beter. Maar wat is het alternatief?

Ik zou graag concrete aanbevelingen doen zoals: koop aandelen Shell, verkoop ze op 23 maart 2012 en gebruik de opbrengst om aandelen PostNL te kopen, die u vervolgens op 13 oktober verkoopt om deze dan volledig te beleggen in Griekse staatsobligaties die dan tegen de verwachting in aan een sterke opmars beginnen door een onverwacht meevallende olijfoogst.

Helaas weet ik dat dergelijke aanbevelingen zelden uitkomen.

Geobsedeerd door positief rendement

De meeste beleggers zijn geobsedeerd door de gedachte dat een rendement positief moet zijn en het liefst zo hoog mogelijk. Het belangrijkste doel lijkt het behalen van een zo hoog mogelijk rendement tegen een aanvaardbaar risico. Een zin die bijna letterlijk overgeschreven kan zijn uit het prospectus van een gemiddeld beleggingsfonds.

Met een ongunstig vooruitzicht op positieve rendementen is stoppen met beleggen en de opbrengst onmiddellijk consumeren ogenschijnlijk een zinvol alternatief. De belangrijkste reden om te sparen of te beleggen is echter om later meer te kunnen consumeren.

Dit kan betekenen dat het zelfs bij een negatief rendement een verstandige beslissing kan zijn om te sparen of beleggen.

Natuurlijk is de keuze duidelijk wanneer men moet kiezen tussen aandelen met een negatief rendement en een spaarrekening met een positief rendement.

Spaarrekening niet langer zeker

Echter, in de huidige wereld is een spaarrekening niet langer zeker meer. Alhoewel de staat zich garant heeft gesteld voor de eerste 100.000 euro spaargeld, moet je wel een grote optimist zijn om te geloven dat de staat deze garantie ook altijd na kan komen.

Nood breekt soms wet. Of de overheid gaat failliet en de garantie wordt niet nagekomen, of de geldpers gaat aan en holt de waarde van de garantie in reële termen uit.

Door overbevolking van de wereld kan de productiviteit zodanig aangetast zijn dat de reële rendementen van investeringen negatief worden. Bij een voldoende sterke voorkeur om ook in de toekomst te consumeren, zullen we ook dan bereid zijn om te investeren.

Als het alternatief is om dit jaar met 20 kilo aardappels te leven en volgend jaar zonder, dan is het te overwegen om 12 kilo aardappelen te poten ook al is het rendement met een opbrengst van 6 kilo aardappelen -50 procent. Overleven is misschien wel ons belangrijkste doel.

Overigens verwacht ik niet dat de langetermijnrendementen daadwerkelijk negatief zullen worden. Onze wereld bevat nog voldoende mogelijkheden om efficiënter om te gaan met schaarse middelen.

Auke Plantinga is universitair hoofddocent aan de faculteit economie en bedrijfskunde van de Rijksuniversiteit Groningen.

De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.