Duurzaamheid en teveel afstand tussen de linies


Het leven van een columnist is eenzaam. Tenminste, in mijn geval. Hoe het anderen vergaat, weet ik niet. Ik schrijf mijn stukjes voor dit platform, laat ze door twee goede vrienden lezen voor commentaar en als ik dat heb gewogen en naar eigen goeddunken heb verwerkt, stuur ik de tekst naar de redactie.

Die wijzigt de titel soms, hakt te lange alinea’s in stukken en hopla, dan staat mijn stukje online. Ik verspreid het dan nog via mijn eigen verzendlijst en via LinkedIn en Twitter. Daar krijg je dan een aantal ‘likes’. Af en toe krijg ik een directe reactie, meestal van mensen die ik ken. Verder hoor je niets. Geen probleem hoor, maar het geeft soms wel eens een eenzaam gevoel.

Vorige week schreef ik een kritische column over duurzaam beleggen. Mijn belangrijkste punt was dat bij duurzaam beleggen allerlei subjectieve oordelen worden geveld. Voor wie eigen geld beheert, is dat eenvoudig. Maar wie het geld van anderen beheert, moet zich afvragen wat die anderen ervan vinden. Als het om een zeer grote, heterogene groep anderen gaat, zoals bij pensioenfondsen, moet de beheerder in mijn optiek zeer terughoudend zijn met die subjectieve oordelen. In mijn beleving laten veel pensioenfondsbestuurders hun oren te veel hangen naar activisten die druk uitoefenen.

Nooit eerder kreeg ik zoveel directe reacties als op die column. Ik kreeg van de redactie te horen dat mijn verhaal die dag het best gelezen stuk was, ‘by far’ werd eraan toegevoegd.

Ziel en zaligheid 

Nu is het volstrekt overdreven als ik zou stellen dat mijn eigen mailbox overliep met reacties, maar het waren er toch zo’n 40 en dat is zeer ruim boven mijn vorige persoonlijke record. Een aantal daarvan was kritisch, al waren dat er maar weinig. Mijn voormalige werkgever, ABN Amro, zet zwaar in op duurzaamheid. Misschien was het daarom geen toeval dat de meest kritische reacties van oud-collega’s kwamen. Die spraken hun ‘teleurstelling’ uit over mijn column. Hun mails waren langer dan de instemmende reacties.

Die kritische teksten zaten goed in elkaar en getuigden van een hoge intrinsieke motivatie voor het beleid van de eigen organisatie. Dat is mooi. Als je als bedrijfsleiding een strategie kiest, is het heel goed dat het eigen personeel zich daar met ziel en zaligheid voor in wil zetten. Bij een andere kritische reactie, van een bevriende professor, zat een Power Point presentatie die mij op andere gedachten zou kunnen brengen. 

Onder de instemmende reacties valt moet ik een tweedeling maken. Een paar reacties was dan wel instemmend wat betreft mijn kritiek op het huidige duurzame beleggen, maar de schrijvers van die mails zagen in mijn beschouwing vooral reden om het duurzaam beleggen verder aan te scherpen. Eigenlijk waren dat dus toch ook kritische reacties, want dat is niet mijn conclusie. 

Tussen de linies kunnen voetballen

Per saldo waren de meeste reacties echter ronduit, laten we zeggen, onvoorwaardelijk instemmend. Soms waren de mails zeer kort, zo van ‘helemaal mee eens’, en ‘blij dat iemand dit schrijft’. Ook kreeg ik een boekje van iemand met dezelfde strekking als mijn column, verder twee wetenschappelijke artikelen van de hand van iemand die reageerde, waarin de effectiviteit van ‘uitsluitingen’ wordt betwist en een drietal reageerders wil graag persoonlijk kennis maken. Nu zegt de verhouding tussen kritische en instemmende reacties niet zoveel, want het gaat om kleine aantallen.

Toch trek ik een conclusie. Het is evident dat het onderwerp duurzaam beleggen behoorlijk leeft. Wat de reacties volgens mij vooral duidelijk maken, is dat er een groot gat zit tussen de voorhoede van de duurzame beleggers en een grote groep, niet bepaald luidruchtige middenvelders die zich door de voorhoede kennelijk opgejaagd en onder druk gezet voelen. Als voetballiefhebber weet ik dat een ploeg die grote afstanden laat ontstaan tussen de linies doorgaans verliest. Je moet compact spelen voor een goed resultaat. En het liefst moet je tussen de linies kunnen voetballen. Die kunst ontbreekt momenteel volledig.

Han de Jong is voormalig hoofdeconoom van ABN Amro. Hij schrijft wekelijks voor Fondsnieuws over (de gevolgen van het coronavirus voor) economie en markten. Meer informatie over zijn visie kunt u lezen op Crystal Clear Economics.