Buybacks


De inkoop van eigen aandelen door bedrijven toont een stijgende trend. Over het nut hiervan verschillen de meningen. Is het een teken van sterkte of zwakte van een onderneming of wil het bedrijf op deze manier de winst per aandeel verhogen?

De inkoop van eigen aandelen is vooral in de VS een bekend verschijnsel. Tussen 2008 en 2017 kochten Amerikaanse bedrijven voor zo’n 4 biljoen dollar aan eigen aandelen in. De trend in de inkoop is stijgend maar de huidige niveaus liggen nog onder de recordniveaus van 2007 en ook onder die van 2011.

De hoge winsten en de verandering in bedrijfsactiviteiten leidden tot een stijging van de buybacks. Door digitalisering en een grote dienstensector zijn bedrijven minder kapitaalintensief. Gemiddeld genomen gebruikten Amerikaanse bedrijven de laatste tien jaar de helft van de winst voor het terugkopen van eigen aandelen en keerden zij nog eens 35 procent aan dividend uit. Daar kwam vorig jaar nog eens 1 biljoen dollar bij, een record, extra aangewakkerd door een belastingaanpassing van Trump. Door een fiscaal aantrekkelijke regeling haalden Amerikaanse ondernemingen in het buitenland behaalde en gestalde winsten terug naar de VS. Toch ligt zelfs na deze enorme impuls het bedrag dat voor de inkoop wordt gebruikt met 3,4 procent van de marktkapitalisatie nog onder het niveau van 2007, toen deze op 4,6 procent uitkwam. In Europa en Japan is de inkoop eveneens een gebruikelijk verschijnsel, maar zijn bedrijven voorzichtiger. Hier wordt zo’n 15 procent van de winsten aan buybacks besteed.

Deze hoge afdracht aan aandeelhouders zou als zwakte gezien kunnen worden indien er een gebrek is aan rendabele investeringsalternatieven, overcapaciteit of het ontbreken van een visie op productvernieuwing. De lange termijn vooruitzichten van een onderneming zouden dan geschaad worden. Datzelfde geldt als er onvoldoende wordt besteed aan trainingen voor werknemers, productiviteitsgroei en R&D. Verschillende onderzoeken laten echter zien dat buybacks niet ten koste gaan van de investeringen en zij beiden toenemen.

Buybacks zijn eerder een teken van kracht of (te) hoge winsten dan van zwakte. Het bedrijf heeft immers voldoende cashflow om investeringen te doen én haar aandeelhouders te plezieren. De meeste ondernemingen financieren de inkoop met kas, zodat de schuldpositie niet oploopt. Een deel van de aandelen wordt gebruikt om het personeel met optieplannen te belonen. Dit soort beloningen zijn gebruikelijker en omvangrijker in de VS. Dit kan een deel van het verschil in omvang in inkoop tussen de VS en Europa verklaren. Het inkopen van eigen aandelen is fiscaal iets efficiënter dan het uitkeren van dividend doordat maar eenmaal belasting wordt betaald. Daar staat wel tegenover dat de het een minder constante inkomensbron is dan dividenduitkeringen, omdat bedrijven verlagingen van het dividend liever willen voorkomen.

Dat de inkoop van eigen aandelen de koersen steunt, hangt meer af van de onderliggende trend dan van de inkoop an sich. Vorig jaar had de extra impuls in de VS bijvoorbeeld geen effect door het negatieve sentiment op de beurzen. Window dressing van de winst per aandeel speelt alleen op de hele korte termijn. Als het verminderen van het aantal aandelen ten koste gaat van investeringen die de winst kunnen verhogen, is inkoop op lange termijn zelfs negatief.

Ineke Valke is senior investment strategist bij Rabobank.