Kwestie van geduld


De combinatie van lagere rentes en een zwakkere Amerikaanse dollar aan de ene kant en hardnekkig zwakke economische groei in de opkomende wereld aan de andere kant vormt een omgeving waarin opkomende markten maar moeilijk richting kunnen houden.

Toch lijkt het vooral een kwestie van geduld voordat de groeicijfers beginnen te herstellen en markten de weg naar boven weer zullen vinden. Deze verwachting gaat wel uit van een handelsakkoord tussen de VS en China.

Normaal gesproken profiteren opkomende markten van rentedalingen in de VS en Europa. Een lagere rente in de belangrijkste ontwikkelde markten verhoogt de kans op een toename van de wereldhandelsgroei een aantal kwartalen later. Bovendien wordt het renteverschil met opkomende markten groter, wat meer speculatief kapitaal naar emerging markets drijft.

De risicobereidheid van beleggers om risico te nemen in opkomende markten, stijgt naarmate zij het idee krijgen dat zowel Fed als ECB langdurig af zullen zien van het verkrappen van monetair beleid. Dit lijkt nu steeds nadrukkelijker het geval te zijn en verklaart voor een belangrijk deel waarom emerging markets de slechte groeicijfers van de laatste maanden redelijk goed doorstaan hebben.

Totdat er zekerheid is over een handelsovereenkomst tussen de VS en China, zal het ondernemersvertrouwen in China en haar belangrijkste handelspartners onder druk blijven staan en zullen daardoor veel van de groeicijfers in Azië zwak blijven. En de mate van het uiteindelijke herstel zal voor een groot deel afhangen van de kwaliteit van het handelsakkoord. Mochten er nog belangrijke conflictpunten onopgelost blijven, dan zal het herstel in vertrouwen en nieuwe investeringen in de industriële sector maar moeilijk op gang komen.

Al met al zullen de twijfels over het mogelijke handelsakkoord voorlopig nog aanhouden. Gelukkig zorgen de toenemende kapitaalstromen naar emerging markets voor lagere rentes en daardoor voor meer stimulering van de binnenlandse vraag. Daar komt nog bij dat in China de overheid al vorig jaar een breed stimuleringsprogramma is begonnen dat hoogstwaarschijnlijk voor een aantrekkende consumptie- en investeringsgroei zal zorgen de komende maanden. Op hun beurt zullen China’s handelspartners elders in de opkomende wereld hiervan profiteren.

Dus afgezien van een mogelijk handelsakkoord zou de groei in de opkomende wereld eerdaags moeten aantrekken, vooral in China en andere landen met een uitgesproken stimuleringsbeleid. Met een veelomvattend akkoord worden de groeivooruitzichten snel beter. Tot die tijd moeten markten hun vertrouwen putten uit de lagere rentes en de verwachting dat centrale banken de rentes laag zullen houden. Op basis hiervan zullen beleggers moeten afwegen of ze bereid zijn door de zwakke groeicijfers van nu heen te kijken. Gelukkig wordt binnen een maand het handelsakkoord tussen de VS en China verwacht.

Het gemiddelde groeimomentum is in meer dan drie jaar niet zo zwak geweest. Tijdens de marktcorrectie in het tweede en derde kwartaal van vorig jaar liepen de rentes in de meeste opkomende markten sterk op. De combinatie van een stijgende olieprijs, een verkrappende Fed en een sterkere Amerikaanse dollar zorgde voor kapitaalvlucht. Beleggers begonnen zich zorgen te maken over inflatie in verschillende opkomende landen en de kwetsbaarheid in deze omgeving voor de valutamarkten. Ondertussen moesten langetermijngroeiverwachtingen naar beneden bijgesteld worden als reactie op het escalerende handelsconflict tussen de VS en China.

In de tweede helft van 2018 begonnen de groeicijfers fors te verslechteren, als gevolg van de gestegen rentes en de toegenomen zorgen bij ondernemers over de wereldhandelsvooruitzichten. Daar kwam nog bij dat in China de strakkere regulering van de financiële sector en de huizenmarkt tot een sneller-dan-verwachte daling van de binnenlandse vraag leidde. Al met al een stevige macro-economische tegenwind voor de gehele opkomende wereld.

Inmiddels zijn we weer een aantal maanden verder en zien we het groeimomentum nog steeds verslechteren. Met name slecht zijn de cijfers in Azië, in de landen die het meest te lijden hebben onder de dalende wereldhandelsgroei en de terugvallende vraag vanuit China. Toch is er ook veel verbeterd. De twee belangrijkste veranderingen ten opzichte van een kwartaal geleden is dat het Amerikaanse rentebeleid is aangepast aan de zwakkere economische omgeving – voorlopig hoeven we geen nieuwe renteverhoging meer te verwachten – en dat de Chinese autoriteiten duidelijk begonnen zijn hun stimuleringsmaatregelen op te voeren.

De vooruitzichten van minder Amerikaanse renteverhogingen dan aanvankelijk verwacht heeft de afgelopen maanden al duidelijk de druk van de ketel gehaald in de kapitaalhongerige landen die het vorig jaar het zwaarst te verduren hadden. Turkije, Argentinië, Indonesië en Zuid-Afrika zijn de beste voorbeelden. Inmiddels zijn daar de meeste renteverhogingen voor 2019 alweer uitgeprijsd en wordt er al gespeculeerd op de eerste renteverlagingen. Valuta in de opkomende wereld hebben sinds september langzaam de weg naar boven weer teruggevonden. Dit verklaart waarom obligaties en aandelen in emerging markets het jaar goed begonnen zijn. Nu is het wachten op de economische groeicijfers. Daar zouden we nog voor de zomer een duidelijke verbetering in kunnen gaan zien.

Maarten-Jan Bakkum is senior Senior Strategist Emerging Markets bij NN Investment Partners.