Fondsmanager komt in zwembroek te staan


Hedgefondsen en private equity fondsen zijn de laatste jaren naar elkaar toegegroeid. Ook mengvormen, de hybride fondsen, deden hun intrede.

Het begon bij de hedgefondsen. Deze gingen op zoek naar nieuwe, hoogrenderende beleggingen, ingegeven door groeiende concurrentie op eigen terrein. Verminderde liquiditeit werd daarbij voor lief genomen.

Aanscherping regels
Omgekeerd bleken grote private equity huizen niet vies te zijn van nieuw en flexibel kapitaal. Zij verlegden eveneens hun grenzen door eigen hedgefondsen op te richten (Carlyle, TPG) of simpelweg fondsmanagers over te nemen (Blackstone/GSO Capital Partners).
 
Private equity en hedgefondsen zijn tot nu toe ontkomen aan drastische aanscherping van regelgeving en toezicht. Maar nu de financiële crisis zich verdiept neemt de politieke druk toe. Met name de ondoorzichtige hedgefondsen worden als boosdoeners gezien.

De heersende gedachte is dat als zij al niet van achter hun beeldschermen met één druk op het toetsenbord de crisis hebben ingezet, ze dan toch in elk geval medeplichtig zijn door short selling en andere vermeende marktmanipulaties.
 
Private equity

Om zich te onderscheiden van deze ‘enge’ hedgefondsen trekt de private equity industrie zich nu terug op haar eigen speelveld. Hoezo obscure financiële instrumenten?

Private equity gaat over de lange termijn, over èchte bedrijven en èchte mensen, is de boodschap. De leverage zit bovendien niet op fondsniveau maar op dat van de portfolio onderneming. Risico’s blijven zo beperkt.

Op hun beurt proberen de venture capital fondsen zich weer te onderscheiden van hun grote leveraged buyout broers: leverage speelt nauwelijks een rol bij het financieren van start ups. Door hun vaak bescheiden omvang zijn ze ook geen ‘systeemrisico’ voor de financiële markten.

Managers vergunningplichtig
Het doet een beetje denken aan het typetje van Koot en Bie die uitlegt dat niet hij maar zijn buurman eng is. Hijzelf is naar eigen zeggen helemaal niet eng, behalve dan in zwembroek.

Het pleidooi van de private equity industrie maakt vooralsnog weinig indruk. De wetgeving die aan beide kanten van de Atlantische oceaan in voorbereiding is, maakt nauwelijks onderscheid tussen het type beleggingen.

Bovendien worden niet de fondsen, maar de managers van private pools of capital registratie- of vergunningplichtig, ongeacht de plaats waar het fonds is gevestigd.
 
Uit een uitgelekt voorstel blijkt dat de Europese Commissie een vergunningplicht voor managers van alternative investment funds nastreeft. Daartoe behoren alle managers die niet al vallen onder de UCITS richtlijn.

Risicomanagement
Managers moeten aantonen dat zij gekwalificeerd zijn en er worden eisen gesteld aan risicomanagement, tegenstrijdige belangen, de waardering van de beleggingen en de bewaring van effecten.

Er komt een minimum kapitaalsvereiste en investeerders moeten voorlichting krijgen over de strategie van het fonds en de gehanteerde leverage. Ook moet de manager inzicht geven in de kosten die het fonds in rekening brengt.

Fondsen die groter zijn dan 500 miljoen euro en waarbij de leverage de equity overstijgt hebben verzwaarde informatieplicht. Hetzelfde geldt voor managers die dertig procent of meer van de stemmen kunnen uitoefenen in de aandeelhoudersvergadering in bedrijven vanaf een bepaalde omvang.

Amerikaanse aanpak
Ook in de VS richt Timothy Geithner, de nieuwe minister van Financiën, het vizier meer op de managers dan op de fondsen zelf. Fondsmanagers moeten de toezichthoudende SEC inzage geven in hun boeken en informatie geven over investeerders in het fonds en handelspartners.
Op andere punten is Geithner minder streng.

In vergelijking met banken zijn de eisen aan fondsen soepeler en er komen geen kapitaalsvereisten. Alleen als een fonds zo groot is dat een systeemrisico dreigt, komt toezicht in beeld van een speciale ‘systeemautoriteit’.
 
Betekent de nieuwe wetgeving een grote verbetering?

Dat valt nog te bezien. Ondanks politieke beloften op de G20-top lijken de concept-voorstellen niet op elkaar afgestemd. Een echte stap voorwaarts vereist een uniform raamwerk, want zowel hedge- als private equity fondsen opereren steeds meer op mondiale schaal.

Daarnaast geldt dat regelgeving geen wonderolie is; het gaat om naleving door effectief toezicht. Bernie Madoff was als broker dealer en investment adviser bij de SEC geregistreerd. Over eng gesproken.

Lennaert Posch is advocaat bij Stibbe en co-head van Stibbe's Investment Management Groep.