Cryptobeheerder – bezint eer ge begint!


Als ware waakhond voor de retailbelegger heeft de AFM een extra horde opgeworpen voor fondsbeheerders die willen profiteren van de crypto-hype. Voor zover er nog sprake is van een hype aangezien de belangstelling al geruime tijd bestaat en niet lijkt te minderen.

Reden genoeg voor de AFM om een strenge brief te publiceren die gericht is tot nieuwe toetreders tot de markt die een vergunning als beheerder willen aanvragen of eigenlijk al zouden moeten aanvragen. 

Gesterkt door de eerdere waarschuwingen die de AFM in goed gezelschap van toezichthouders wereldwijd heeft gedaan om beleggers attent te maken op risico's bij investeringen in cryptocurrencies, introduceert de AFM nu een aantal testvragen die een beheerder van cryptofondsen moet kunnen beantwoorden voordat er – als het aan de AFM ligt -  überhaupt nagedacht mag worden over  het aanvragen van een vergunning.

Het crypto-examen

Het examen vangt aan met het onderwerp liquiditeitsbeheer. Goed liquiditeitsbeheer is een van de belangrijkste kwaliteiten waar  een beheerder over moet beschikken en waarover de AFM zich zorgen maakt of de beheerders die zich op de cryptomarkt begeven daar wel voldoende voor waken.

Zo dient een beheerder – terecht -  uitvoerig aan te kunnen geven op welke manier er in voldoende liquide middelen zal worden voorzien om beleggers die uit willen stappen terug te kunnen betalen. Ook dient aangegeven te kunnen worden hoe de volatiliteit en het handelsvolume van crypto's in de beoordeling van de liquiditeit wordt meegewogen. De prijsinvloed van een grote order door versnippering van de cryptomarkten en het uitvoeren van stresstesten onder normale en uitzonderlijke liquiditeitsmomenten komen ook aan bod.

Vervolgens volgen er vragen over de waarderingkunsten van de beheerder van de intrinsieke waarde van de beleggingen. Hoe implementeert een crypto beheerder in een waarderingsbeleid met passende, transparante en consistente procedures zodat de activa accuraat en tegen fair value gewaardeerd worden?

Moeilijker wordt het examen zodra de rol van de bewaarder aan bod komt. Kan een bewaarder wel crypo's aanhouden op een financiële-instrumenten-rekening en hoe wordt vastgesteld en geverifieerd wie de juridische eigenaar is? En hoe ga je om met fraude- en witwas-risico's?

Indien een beheerder vervolgens goed kan uitleggen hoe een adequaat productontwikkelingsproces waarborgt dat het crypto-product geen afbreuk doet aan het belang van de klant, mag de beheerder in spe wellicht door naar de tweede ronde en op de koffie aan de Vijzelgracht. In de tweede ronde zal dan bekeken moeten worden of de beheerder ook aan de overige vergunningsvereisten kan voldoen.

De AFM is momenteel terecht kritisch over de bekwaamheid van beheerders die graag mee willen in de flow van de digitale valuta's. Toch zal deze waakzaamheid door menig crypto-entrepreneur niet altijd met enthousiasme worden ontvangen. 

Hoop voor de virtuele valuta

Maar er is ook hoop. Het Europees Parlement onderzoekt momenteel de impact van virtuele valuta's. De Commissie economische en monetaire zaken presenteerde op 9 juli haar studie over de toekomst van virtuele valuta's aan ECB president Mario Draghi. In deze studie wordt aanbevolen om geharmoniseerde regels op te stellen voor virtuele valuta’s en om beleggingen in deze valuta's op een zelfde wijze te belasten als andere financiële vermogensbestanddelen. 

Kortom, toezichthouders dienen kritisch te zijn ten aanzien van virtuele valuta's, maar zullen – waar mogelijk en met in achtneming van de specifieke complexiteit en risico's – ook open moeten staan voor een meer gelijke behandeling met andere financiële transacties of instrumenten. Dus wie weet is een toelatingsexamen tot een vergunningaanvraag in de toekomst niet meer nodig.

Suzanne Kröner-Rosmalen is advocaat in de Financial Markets Group van Stibbe.