Als Elon Musk failliet mocht gaan met Tesla….


…Laten we onze herinneringen dan niet laten overschaduwen door zijn financiële waaghalzerij, maar door zijn baanbrekende vernieuwingen. Zijn bijdrage aan de omwenteling in de auto-industrie, aan ons denken over leefklimaat in grote steden, over emissievrij rijden en over CO2-reductie is van blijvende betekenis.

Zo ongeveer in z’n eentje maakte hij van de trotse Duitse auto-industrie een naar frisse lucht snakkend hoopje diesels. Geld voor dividend is er steeds minder (zie Daimler onlangs). Daar weten ze inmiddels echt wat baanbrekend inhoudt: over een tijdje zijn er geen banen meer voor die talloze familiebedrijven, die zich decennia lang hadden gespecialiseerd in cilinders, zuigers, kleppen, etc. Die kunnen binnenkort ritueel begraven worden.

Wat nu vooral nog onderschat wordt is Musk’s bijdrage aan de beschaving: nee, niet met de winning van kobalt in Congo, hoor ik u al zeggen. Helaas is er nog steeds veel ellende bij de winning van grondstoffen op tal van plekken in de wereld: wat dacht u van de bruinkoolwinning bij onze oosterburen? Zoveel landschap, dat voor altijd verwoest lijkt.

Maar al dat verkeerslawaai, dat we al meer dan 100 jaar voor zoete koek nemen, dat hoeft dus niet meer. Die stilte vergt tegelijkertijd ook meer voorzichtigheid van de berijder omdat de omgeving er nog niet op is ingesteld. Maar het geeft rust en ontspanning. Tegelijk maakt het de wagen geschikt als concertzaaltje. Nooit eerder heb ik muziek in een auto mooier horen klinken.

Natuurlijk, er waren subsidies voor nodig om burgers en bedrijven te verleiden de auto aan te schaffen. Maar zonder een dergelijke katalysator zouden we maar weinig verder zijn gekomen in onze klimaatdiscussie. Over het op natuurlijk wijze opwekken van stroom, ook voor de auto. Over de herinrichting van onze energie-infrastructuur. Nu zijn we de vierde afzetmarkt voor Tesla, achter Noorwegen, China en de VS. Zonder Tesla hadden we misschien nog wel 25 jaar doorgedieseld en was er in Duitsland weinig veranderd, op een paar i3’s van BMW na dan. Iemand moest het doen en ga mij niet vertellen dat we met z’n allen spontaan om die Nissan Leaf (de oude versie dan) zouden hebben gesmeekt.

Elon Musk is een onhandelbare, geniale gek, die waarschijnlijk ongeschikt is om een beursgenoteerd bedrijf te leiden. Zijn gebrek aan respect voor beursregels en toezichthouders is stuitend en onderstrepen zijn incompetentie hier. Daarbij laat zijn autocratische leiderschapsstijl nauwelijks ruimte voor feed back en checks en balances binnen zijn onderneming. Dat is allemaal droevig en afkeurenswaardig en het maakt het beleggen in het aandeel Tesla tot een hachelijke onderneming.

Maar als ik weer m’n model 3 instap en Chopin glashelder hoor klinken en door het glazen dak de sterrenhemel aanschouw, ben ik weer helemaal stil. De auto is een wonder, fraai vorm gegeven, duizelingwekkend snel ook, al had dat niet gehoeven. Het heeft iets van Science Fiction: beam me up, Elon.

Zelfs al zou je sneuvelen, het is ondenkbaar dat we je ooit zullen vergeten. Je hebt de wereld blijvend veranderd.

Wouter Weijand is chief investment officer bij Providence Capital in Bussum.