Column: De zogenaamd rationele markten


Wat zou er gebeuren als een aantal Duitse vakantiedagen niet in juli, maar in augustus valt? Zodat één van de grootste bijdragen aan de industriële productie, te weten de Volkswagenfabrieken in Wolfsburg, net even in een andere maand minder produceert?

Dan valt de juli-productie dus hoger uit en die van augustus lager. Is dat even ingewikkeld!

In elk geval leidde het tot wereldwijde zorgen, zo niet paniek, over de Duitse motor. Onze o zo rationele financiële markten begonnen aan een glijvlucht, waarbij de allerslimste beleggers, de hedgefunds, natuurlijk een hoofdrol opeisten. Nee, dat stond nergens in de krant, dat krijgt een journalist niet te horen. Die schrijft gewoon op dat de wereld weer eens vergaat.

Maar deze superbeleggers, die fors meedelen in een hausse maar daarvan niks teruggeven in een baisse, hadden allerlei risk-on trades ‘aan’ staan, vooral in het zonnige Griekenland, zo bleek. Daar had het orakel Delphi de regeringsleiders ingefluisterd dat ze er fantastisch voor stonden en ze helemaal alleen, zonder de Trojka, nog lang en gelukkig zouden leven.

Maar ja, zie daar maar eens snel uit te komen als je daar anders over denkt: eerst de bus, dan de boot, dan een taxi en dan pas het vliegveld, nee, zo makkelijk kom je daar niet weg met een miljard of wat.

Van een broker begreep ik dat bij gebrek aan liquiditeit dan maar geld te gelde werd gemaakt in andere perifere markten: vanuit Italië en Spanje en Portugal waren de verbindingen toch iets beter. En ja, nu de groei wereldwijd leek in te zakken (we kennen het IMF, meestal 3 maanden te laat, wat altijd nog beter is dan de OECD die standaard 6 maanden te laat is met haar prognoses) konden we net zo goed ook maar eens wat aandelen gaan lozen.

En zo gezegd, zo gedaan. Zo werd het een bloedbad, vooral voor hedgefunds dan.

Rationeel gezien was het een ‘long overdue correction’ en echt, de industriële productie in Duitsland is afgenomen, mede door Rusland, etc. Maar de afgelopen week zou een ‘textbook case’ moeten worden voor de nog overgebleven gelovigen in het rationele markten concept.

Zolang er hedgefunds zijn, verreweg de grootste marktverstoorders, kunnen we er vanuit gaan dat markten heerlijk irrationeel zullen blijven. Al komen er geleidelijk verstandige partijen, zoals het Calpers pensioenfonds, die ze afzweren als onderdeel van hun beleggingsmix.

En zelfs als hedgefunds zouden zijn verdwenen, blijft beleggen mensenwerk met een brok emotie, en zolang dat het geval is, lijkt het bestaan van rationele markten uitgesloten.

Wouter Weijand is fondsmanager bij BNP Paribas Investment Partners.