Lawaaipapegaai


Het meest indrukwekkende van deze memorabele maand augustus was toch wel de griezelige snelheid, waarin vrijwel alle analisten en commentatoren elkaar napraatten en in een collectieve depressie hoopten te storten.

 Al na een paar droevige beurssessies moest toch wel duidelijk zijn, vond men, dat het einde van de wereld nabij was en alle bestaande groeiramingen, zoals in 2008 en 2009, onmiddellijk in de prullenbak mochten.

Nu lag die acute stop in ordervolumes en de stilstand in fabrieken ons nog vers in het geheugen, dus we moesten ons wel serieus zorgen gaan maken. Alleen, waarom eigenlijk ook al weer?

Crisis
Een eurocrisis? Zeker, die is nog niet over. Een liquiditeitscrisis? Nee, de centrale banken zaten er nu bovenop, die hadden al ervaring opgedaan. Een kredietcrisis dan? Ook niet echt en daarbij komt dat het bedrijfsleven er een stuk beter voorstaat dan in 2008 en 2009.

Een plotselinge vraaguitval dan? Misschien door de paniek die we samen creëren? Het moet niet gekker worden. Het lijkt op: laten we heel hard gaan gillen en kijken wie er dan bang worden. Als er mensen bang worden en minder consumeren, hebben we mooi gelijk gehad. Het heeft dan dus geholpen om te gaan gillen!
 
De gillende daling van aandelenkoersen dwong menig pensioenfonds alweer naar de zijlijn, uit aandelen en in obligaties. Onlangs werd door een ex-directeur van APG nog eens bevestigd welke sturende rol De Nederlandsche Bank hierbij speelt.

De-risking
De-risking dus, net als een CPPI structured product en net zolang totdat de ‘risky assets’ op zullen zijn. Nog een paar ‘bear squeezes’ en de onvermijdelijke cash-out volgt en aandelen zullen nog maar weinig in institutionele portefeuilles zijn terug te vinden.
 
‘Markets can stay irrational longer than you can stay solvent’, zei Keynes ooit. En vooral als je met geleend geld belegt, kan je daardoor stuk gaan. Maar hier geldt het omgekeerde: pensioenfondsen werken immers alleen met eigen geld en hebben een lange horizon.

Er geldt dus feitelijk: ‘pension funds can stay irrational shorter than you will fund them to stay solvent’.

Straks is er zo veel opgesoupeerd, dat jij en ik weigeren om verdere premieverhogingen te bekostigen. Ze apen elkaar bovendien na in beleggingsgedrag en dat levert veel lawaai, maar weinig wol op.
 
Defined contribution
De komst van defined contribution-pensioenstelsels, alhoewel vaak betiteld als het ‘casino pensioen’, is feitelijk een zegen ten opzichte van het uiterlijk zo degelijke, maar feitelijk droevig gereguleerde defined benefit-stelsel.

Het zal een zegen zijn om straks zelf, rustig, met een lange horizon, te mogen beleggen en niet meer hijgerig te worden herinnerd aan die onzinnige dekkingsgraad van eind deze maand en op grond daarvan de portefeuille weer te moeten omgooien.
 
In die zin is ons toezicht eigenlijk het verlengstuk geworden van de lawaai papegaaien, die al gewend waren ons angst proberen in te boezemen. Want krijgen de papegaaien gelijk, ook al is het slechts voor een maand, dan gaat de toezichthouder er vanzelf nog even extra overheen.
 
Wouter Weijand is fondsmanager van het BNP Paribas High Income Equity Fund.