Hoe een master student ABP op de knieën kreeg


Amper zat hij op zijn stoel, of voormalig staatssecretaris Menno Snel vertrekt al weer als bestuurslid van ABP. Wie heeft het grootste pensioenfonds van Nederland uiteindelijk op de knieën gekregen? Dat zijn de jongerenorganisaties, waarvan Nikki Trip - master student Business & Sustainability aan de Erasmus University en voorzitter van het netwerk Studenten voor Morgen - een leidsvrouw is.
Nikki Trip, Studenten voor Morgen

Vandaag werd bekend dat Snel's vertrek het gevolg is van zijn bijbaan als voorzitter van Nogepa, de branchevereniging van in Nederland actieve olie- en gasbedrijven, in combinatie met het voorzitterschap van de commissie beleggingen bij ABP. Het verenigen van beide functies kwam Snel op felle kritiek te staan en die ophef heeft hem nu zijn bestuursfunctie bij het grootste pensioenfonds van Nederland gekost.

Volgens Het Financieele Dagblad gooit het ABP zijn hele bestuursinrichting om en wil het een evaluatie doen van het nevenfunctiebeleid. In plaats van twaalf part-timers krijgen straks drie voltijds bestuursleden de dagelijkse leiding over het pensioenfonds. Het huidige bestuur komt als 'niet-uitvoerend' op grotere afstand te staan.

De nevenfunctie van Snel was vooraf goedgekeurd door zijn collega's in het ABP-bestuur. Zij dachten dat de twee banen te combineren waren 'omdat zowel ABP als Nogepa zich willen inzetten voor een duurzame energietransitie', aldus ABP in een persbericht

Het vuurtje ging in juni branden, toen Menno Snel aantrad als voorzitter van Nogepa, en wakkerde de 24e verder aan toen de master student Nikki Trip (foto) in De Volkskrant het opiniestuk "Pensioenfondsen zijn er niet alleen voor pensionado's" schreef.

Opiniestuk is het genadeschot 

In dat stuk neemt de voorzitter van Studenten voor Morgen het pensioenfonds ABP op de korrel met de onderstaande alinea: 'Neem het ABP. Dat pensioenfonds zou bij uitstek verbonden moeten zijn met het belang van jongeren en toekomstige generaties. Het onderwijs is dé plek waar jongeren (zouden moeten) leren over de klimaatcrisis; en van de wetenschap, die al jaren roept dat de wereld in een crisis verkeert. Jongeren, toekomstige generaties en pensioendeelnemers verdienen dat er actie wordt ondernomen met de miljarden van het ABP.'

'Dat zal niet lukken met iemand als Menno Snel aan de tafel. Hij is zowel bestuurslid van het ABP, als voorzitter van de branchevereniging van de olie- en gasindustrie. Niet geheel toevallig stemde het ABP tijdens de aandeelhoudersvergadering van Shell tegen de motie van Follow This, om het beleid aan te passen in lijn met het Parijse Klimaatakkoord. Ook bleek afgelopen week dat ze hun aandelen Shell afgelopen jaar zelfs hebben verdubbeld', schreef Trip. Uiteindelijk zou dat opiniestuk de opmaat tot het genadeschot voor oud-staatssecretaris Snel zijn. 

Het verzet kreeg vrijdag 25 juni een vervolg voor de deuren van ABP. Daar werd gedemonstreerd. Dat gebeurde door zes landelijke jongerenorganisaties (Jonge Klimaatbeweging, Studenten voor Morgen, FNV Young & United, LSVb, Fridays for Future en youth For Climate) die samen een jongerenkoepel hebben gevormd: Aandeelhouders van de Toekomst.

Drie eisen in jongerenmanifest 

In hun opgestelde manifest riepen de jongeren op tot drie concrete zaken. 'Allereerst: divesteer nu uit fossiel. Ten tweede: breng de gehele aandelenportefeuille in lijn met het 1,5 gradendoelstelling van Parijs en de Sustainable Development Goals. Ten derde: geef jongeren de mogelijkheid betekenisvol te participeren en toekomstige generaties te vertegenwoordigen.'

Het pensioenfonds belegt circa 15 miljard euro van het totale vermogen van 500 miljard euro in fossiele energie.

De kritiek op Snels bijbaan kwam behalve van de klimaatactivisten, ook uit de eigen gelederen, zoals van de Algemene Onderwijsbond. Onderwijspersoneel is verplicht aangesloten bij ABP. Het eigen Verantwoordingsorgaan van ABP, dat alle drie miljoen deelnemers vertegenwoordigt, zei de steun voor Menno Snel op.

Bescheiden bijdrage 

Nikki Trip laat vanaf haar vakantiebestemming in Frankrijk tegenover Fondsnieuws weten dat het vertrek van Menno Snel 'terecht en onvermijdelijk was'. Ze zegt dat ze blij is met de bescheiden bijdrage die ze heeft geleverd aan het vertrek van Snel en de bijsturing waartoe ABP nu is overgegaan. Trip zei dat haar opiniestuk in De Volkskrant 'het eerste in haar leven was'.